NU+ | Defensie-expert Ko Colijn over fouten van Rutte met 'tegenstander' Trump

In dit artikel:

Defensie-expert Ko Colijn, die al vijf decennia commentaar geeft op gewapende conflicten, veroordeelt in deze bijdrage de manier waarop Mark Rutte volgens hem omgaat met de wispelturige Amerikaanse president Donald Trump en de gevolgen daarvan voor Europa en Oekraïne. Colijn stelt dat de oorlog in Oekraïne onlosmakelijk verbonden is met het toekomstbeeld van Europa, terwijl Trump herhaaldelijk minachting voor Europa en de alliantie toont en de NAVO het liefst zou afbouwen. Rutte probeert Trump met vleierij binnenboord te houden, maar die aanpak noemt Colijn begrijpelijk maar gevaarlijk zolang er geen tastbaar succes is.

Colijn somt negen belangrijke fouten op die Rutte volgens hem maakt:
- Een verkeerde inschatting van Trump als narcistische sleutelspeler; Rutte speelt volgens Colijn een ander spel dan Trump en overschat de werking van vleierij.
- De veronderstelling dat de NAVO niet gered hoefde te worden; Colijn noemt dit naïef nu de VS hun bondgenootschappen anders rangschikken en zelfs vrienden als Denemarken en Canada schofferen.
- Het toeschrijven van hogere NAVO-uitgaven aan Trump; Colijn verwijst naar een onthulling van de Financial Times en stelt dat het beeld versimpeld en feitelijk onjuist is.
- Rutte bedankt Trump voor diens vermeende “leiderschap en betrokkenheid”; Colijn wijst erop dat Trump zelf twijfel zaait over het bindende karakter van artikel 5.
- Rutte prijst Trumps pogingen tot een vredesakkoord in Oekraïne, maar Colijn vraagt zich af welke vrede daarmee bedoeld wordt en waarschuwt voor vage beloften.
- De bewering dat Amerikaanse wapenleveranties “in volle vaart” doorgaan is volgens Colijn niet waar: de Ukraine Support Tracker van de Universiteit van Kiel toont dat Amerikaanse leveringen in 2025 vrijwel stilvielen en dat Europa inmiddels veel meer heeft bijgedragen.
- Het gebruik van een misleidende statistiek dat tweederde van de Amerikanen de NAVO weer steunt; Colijn haalt cijfers van de Chicago Council on Global Affairs aan waaruit blijkt dat steun sterk verschilt per partij en onder Republikeinen flink is gedaald, met name voor steun aan Oekraïne.
- De ontkenning dat Oekraïne in 2022 veiligheidsgaranties had is feitelijk onjuist volgens Colijn: het Memorandum van Boedapest (1994) gaf Oekraïne garanties over onschendbaarheid van grenzen, die vervolgens niet werden nagekomen.
- Rutte’s verklaring dat ook president Zelensky water bij de wijn doet in het vredesproces; Colijn hekelt dat Rutte niet krachtig tegen narratieven optreedt die dicht bij Russische propaganda liggen (zoals beweringen dat Oekraïne de oorlog zou gebruiken om verkiezingen te vermijden, land zou moeten afstaan of “denazificatie” zou worden toegepast). Dat gebrek aan weerwoord diskwalificeert Rutte volgens Colijn evenzeer als Trump.

Kort gezegd waarschuwt Colijn dat Ruttes strategy van toegevendheid en mooie woorden tegenover Trump riskant is, feitelijke aannames bevat die niet kloppen en onvoldoende tegenwicht biedt aan narratieven die de oorlog in Oekraïne kunnen ondermijnen. Colijn onderbouwt zijn kritiek met bronnen als Financial Times, de Ukraine Support Tracker van Kiel, de Chicago Council en het Memorandum van Boedapest, en concludeert dat Rutte daarmee het Europese en Oekraïense belang onvoldoende beschermt.