Nu de Straat van Hormuz dicht blijft, verzinnen vervoerders een omweg, maar daar kleven ook nadelen aan
In dit artikel:
Scheepvaartondernemingen zoals MSC en Hapag-Lloyd hebben een nieuwe transitroute opgezet die de Straat van Hormuz omzeilt door goederen via Saudi-Arabië over land door te sturen. MSC liet zondag vanuit Antwerpen een containerschip vertrekken op de nieuwe “Europa‑Rode Zee‑Midden‑Oosten‑Express”: na tussenstops in Spanje en Zuid‑Italië vaart het via het Suezkanaal naar de westkust van Saudi‑Arabië. Vanaf daar worden containers per vrachtwagen ongeveer 1.300 kilometer door de woestijn naar de oostkust gebracht, zodat bestemmingen in de Perzische Golf bereikbaar blijven. Hapag‑Lloyd biedt een vergelijkbare combinatie van zee‑ en landtransport naar landen als Koeweit, Qatar, Irak en de Verenigde Arabische Emiraten.
De omschakeling volgt op een scherpe afname van scheepsverkeer door de Straat van Hormuz sinds 28 februari, toen de oorlog tussen Israël, de Verenigde Staten en Iran uitbrak; waar voorheen circa 130 schepen per dag passeerden, zijn dat er nu nog maar enkele, aldus VN‑statistieken. Daardoor zoeken bedrijven en overheden naar alternatieven om handelsstromen in stand te houden.
De verstoring treft niet alleen olie en gas, maar ook industriële producten en voedselketens: de regio exporteert aluminium, cement en grondstoffen voor kunstmest, en importeert grote hoeveelheden verpakte levensmiddelen, bevroren vlees en agrarische producten uit de VS en Zuid‑Amerika. De VN waarschuwde dat verstoringen voedselprijzen in Afrika en Azië kunnen opdrijven; ook Amerikaanse boeren en exporteurs ondervinden negatieve effecten.
Een landbrug biedt verlichting voor veel containergoederen, maar is duurder en heeft beperkingen. Voor olie en gas is wegtransport geen reële vervanging: vóór de crisis ging zo’n 20 miljoen vaten per dag door Hormuz, terwijl bestaande pijpleidingen slechts een fractie (circa 2,6 miljoen vaten per dag) kunnen omleiden. Veiligheidsrisico’s blijven groot: de Britse UKMTO registreerde tussen 28 februari en 6 mei 46 incidenten in en rond de Straat van Hormuz, waaronder aanvallen en kapingspogingen, met gewonden en dodelijke slachtoffers onder bemanningen. De nieuwe landbrug verkleint de kwetsbaarheid van handelsroutes, maar lost niet alle logistieke en energetische problemen op.