NU+ | Carry Slee moedigt ouders aan tot voorlezen: 'Zelfs als ze al twaalf zijn'
In dit artikel:
Nederlandse kinderen lezen en vinden lezen steeds minder leuk, vooral naarmate ze ouder worden, waarschuwt schrijfster Carry Slee. Onderzoek laat zien dat leesplezier en -gedrag dalen: 68% van de zevenjarigen leest vrijwel dagelijks in vrije tijd, maar dat aandeel zakt naar 35% op twaalfjarige leeftijd. De oorzaak ligt deels bij alternatieve vrijetijdsbesteding (sociale media, games, vrienden), maar ook bij de leesomgeving en motivatie.
Slee (76) pleit voor een actieve rol van scholen en ouders om die trend te keren. Scholen zouden vaker auteurs moeten uitnodigen en beter uitgeruste, gevarieerde schoolbibliotheken moeten hebben — bij voorkeur met verplichte aanwezigheid — zodat kinderen makkelijker worden aangetrokken tot boeken. De overheid investeert vanaf 2028 tot 50 miljoen euro per jaar in het programma Bibliotheek op school, een samenwerking tussen openbare bibliotheken en basisscholen. Ook ouders kunnen veel doen: Slee raadt aan dagelijks twintig minuten lezen thuis te stimuleren of voor te lezen, zelfs bij oudere kinderen, en noemt dat een intiem moment tussen ouder en kind.
Het is urgent omdat beperkte leesvaardigheid verband houdt met grotere kans op werkloosheid, lagere lonen en minder carrièrekansen. Positief is dat leesvaardigheid kan verbeteren door relatief weinig lezen: elke minuut telt. Daarnaast is lidmaatschap van de openbare bibliotheek onder jongeren toegenomen — bijna 73% van de Nederlandse jeugd is lid — mede dankzij gratis lidmaatschap tot 18 jaar (sinds 1 juli 2022) en voordelige aanbiedingen voor volwassenen.
Slee beschrijft hoe haar eigen verhalen kinderen aanspreken: herkenbare thema’s als scheiding, pesten, verlies en eenzaamheid helpen jonge lezers zich te identificeren. Veel van haar boeken ontstonden uit brieven van lezers; voorbeelden hiervan leidden tot romans die verfilmd zijn, zoals Afblijven, Timboektoe en Spijt!. Deze maand verschijnt Slee’s nieuwe boek Noorderlicht en ze werkt aan het negende Juf Braaksel-boek; op 10 december verschijnt de derde Juf Braaksel-film.
Kortom: volgens Slee kan en moet er meer gebeuren — op school en thuis — om lezen aantrekkelijk te houden, omdat dit niet alleen persoonlijke verrijking biedt maar ook maatschappelijke kansen vergroot.