Nu Amerikanen raketten weghalen luiden Europarlementariërs de noodklok: 'Onze legers zijn dure, fragiele bonsaiboompjes'
In dit artikel:
De VS-bestemming om 5.000 militairen uit Duitsland terug te trekken en geplande Amerikaanse raketten niet te stationeren, creëert volgens een brede coalitie Europarlementariërs een gevaarlijke leemte in de Europese verdediging. In een open brief, die zaterdag verschijnt, waarschuwen onder meer de Nederlandse MEP’s Reinier van Lanschot (Volt), Bart Groothuis (VVD) en Thijs Reuten (PvdA) dat snel handelen noodzakelijk is: Europa moet nu een eigen defensie-unie oprichten die binnen de NAVO blijft maar ook autonoom kan optreden.
De parlementariërs wijzen erop dat zonder de Amerikaanse raketten de afschrikkingskracht richting Rusland vermindert en dat Europa te weinig langeafstandswapens heeft. De eerder beloofde tijdelijke Amerikaanse dekking was bedoeld totdat het Europese Elsa-programma zelf langeafstandsraketten zou produceren; dat programma, met als doel productie rond 2030, heeft na bijna twee jaar nog niets tastbaars opgeleverd, zeggen analisten. Van Lanschot stelt dat Europa al anderhalf jaar op deze situatie afzag en nog geen adequaat antwoord heeft.
Het voorgestelde Europese defensieplatform omvat gezamenlijke inkoop, een geïntegreerde commandostructuur en een snel inzetbare Europese troepenmacht. Brussel heeft al wetsvoorstellen klaarliggen (met als doel gezamenlijke regels in 2025 af te ronden), maar vertraging door nationale belangen blokkeert uitvoering. Grote lidstaten beschermen hun eigen industrie — Frankrijk bijvoorbeeld dringt aan op binnenlandse inkoop — wat volgens de briefschrijvers leidt tot inefficiënte uitgaven en vertraagde productiecapaciteit. Onderzoekers van het Kiel Instituut waarschuwden eerder dat kleinschalige, individuele aankopen in crisistijd faalrisico’s en financiële verspilling vergroten.
Concreet rekenen de Brusselse voorstellen op grootschalige samenwerking: tot 800 miljard euro extra beschikbare middelen voor defensie, en al volgend jaar moet 40 procent van de wapeninkopen gezamenlijk plaatsvinden. Toch blijft politiek draagvlak moeizaam; soevereiniteitsangst en terughoudendheid bij nationale regeringen — ook die van Nederland — verkleinen de kans op een volledig Europees leger. Binnen de briefondertekenaars bestaat ook geen volledige overeenstemming over inzetbeslissingen.
Publieke opinie lijkt echter steun te geven: meerderheden in Europa willen een Europees leger, en in Nederland is circa 70 procent daarvoor. Tegelijkertijd slinkt het vertrouwen in de VS als betrouwbare partner (in Nederland 23 procent). Van Lanschot vat de urgentie samen: “Als we onszelf nu verenigen, verkleinen we de kans op oorlog. Als we dat niet doen, vergroten we de kans op oorlog.”