NS begint proef met gratis treinpas in Amersfoort, doel is landelijke regeling: 'Vervoer is voor veel mensen simpelweg te duur'
In dit artikel:
De NS geeft vanaf 1 juli tot en met 31 december 2026 duizend Amersfoortse huishoudens met een laag inkomen gratis treinreizen via een proefthema die Vooruitpas heet. Doel is te onderzoeken hoe vaak en waarvoor mensen op of onder het sociale minimum de trein gebruiken, en welke knelpunten hen verhinderen om te reizen (bijvoorbeeld naar familie, ziekenhuis, werk of opleiding). De vervoerder financiert de proef zelf; de gemeente Amersfoort benadert vanaf maandag de in aanmerking komende inwoners en bij over belangstelling wordt geloot.
De actie komt voort uit gesprekken van de NS met voedselbanken, het Leger des Heils, het Armoedefonds en mensen met lage inkomens. NS-topman Daan Schut wijst op de toenemende druk op huishoudbudgets door inflatie en noemt vervoersarmoede een urgent maatschappelijk probleem: gebrek aan betaalbaar vervoer beperkt sociale contacten en kansen op werk en onderwijs. Ook Sabiet Balwant-gir van Voedselbank Plus benadrukt dat te hoge reiskosten leiden tot sociale isolatie en uitsluiting van culturele of familiebezoeken.
Praktisch wil de NS met de proef niet alleen meten hoeveel reizen deelnemers maken, maar ook waarvoor ze reizen en hoe ze het station bereiken. De vervoerder hoopt zo te ontdekken welke maatregelen echt werken om deze doelgroep de trein in te krijgen en of een landelijke regeling — al dan niet gratis — zinvol is. De NS ziet de proef als een eerste stap naar zo’n landelijke goedkope of gratis treinpas; politieke discussies over gratis of goedkoper openbaar vervoer voor huishoudens in armoede zijn al jaren aan de gang in Den Haag, maar eerdere voorstellen strandden.
De Vooruitpas loopt naast het zogeheten Nederlandticket, waar de Kamer voorstander van is: een vermoedelijk zomeraanbod van circa 49 euro per maand voor onbeperkt reizen buiten de spits. Het Nederlandticket is gericht op het grotere publiek; de NS benadrukt dat de Amersfoortproef specifiek lage inkomens moet bedienen. De uitkomsten van de proef worden begin 2027 verwacht en moeten helpen bepalen of en hoe een structurele regeling haalbaar en effectief is.