Noren leven mee met zieke kroonprinses Mette-Marit: 'Toekomst onzeker'
In dit artikel:
Kroonprinses Mette‑Marit van Noorwegen is de afgelopen maanden sterk achteruitgegaan en staat inmiddels op de wachtlijst voor een longtransplantatie. De kroonprinses, die sinds 2018 lijdt aan progressieve longfibrose — littekenvorming waardoor de longen minder zuurstof opnemen — heeft haar openbare taken neergelegd en is sinds 17 mei niet meer in het openbaar gezien. Artsen zeggen dat een transplantatie de enige kans op herstel biedt; zonder geschikte donor zou haar levensverwachting nog circa één tot twee jaar kunnen zijn. Zolang zij op de lijst staat, mag ze niet naar het buitenland en moet ze veranderingen in haar conditie direct melden zodat haar geschiktheid voor transplantatie voortdurend kan worden beoordeeld.
Het nieuws over haar toestand leidde in Noorwegen tot een enorme toename van orgaandonaties: waar in mei dagelijks gemiddeld zo’n zeventig ingevulde donorkaarten binnenkwamen, steeg dat aantal recent eerst naar ruim driehonderd en een dag later naar bijna 2.200. Een woordvoerder van de Noorse orgaandonatiestichting noemde die stijging uitzonderlijk.
De openheid van het koningshuis over Mette‑Marits ziekte heeft veel sympathie opgewekt. Dat contrast met eerdere periodes waarin zij onder vuur lag, onder meer vanwege oud-contacten met Jeffrey Epstein en de publieke discussie rond haar stiefzoon Marius Borg Høiby, die momenteel een zware strafzaak heeft (de uitspraak volgt maandag).
De situatie raakt ook de dagelijkse praktijk van het koningshuis. Kroonprins Haakon kwam eerder terug uit Japan en heeft taken geschrapt om dichter bij het ziekenhuis in Oslo te zijn; dochter prinses Ingrid Alexandra heeft haar studie in Australië onderbroken en vervolgt die nu in Oslo. Experts verwachten dat de monarchie institutioneel overeind blijft zolang koning Harald en kroonprins Haakon hun taken kunnen uitvoeren, maar erkennen dat Mette‑Marits rol als beschermvrouwe en internationale promotor van Noorse literatuur lastig te vervangen is. Zelfs na een succesvolle transplantatie staat een langdurig revalidatieproces en dus onzekerheid over haar toekomstige publieke betrokkenheid. Er bestaat daarnaast zorg dat de opvolgende generatie mogelijk eerder in de schijnwerpers moet treden dan gepland.