Noord-Hollands dorp wil in 2030 een kleine kerncentrale, 'volstrekt onhaalbaar'
In dit artikel:
De Europese Commissie wil meer investeren in kleine modulaire kernreactoren (SMR) om de afhankelijkheid van fluctuerende olie- en gasprijzen te verminderen; voorzitter Ursula von der Leyen noemde het jarenlang uitblijven van investeringen in kernenergie een "strategische fout". SMR's worden in een fabriek geproduceerd en ter plekke in elkaar gezet, en veel bedrijven werken wereldwijd aan ontwerpen, maar er is nog geen commercieel beschikbaar model.
In Opmeer (Noord-Holland, ~12.000 inwoners) bestaat de ambitie om al in 2030 een SMR naast het dorp te laten bouwen. Het Nederlandse offshorebedrijf Allseas zou de installatie financieren (€300 miljoen) en nodig heeft naar eigen zeggen een terrein van ongeveer anderhalf voetbalveld; wethouder Herman ter Veen benadrukt de urgentie omdat lokale bedrijven door een overbelast elektriciteitsnet tot 2038 geen extra stroom kunnen krijgen en daarom niet kunnen uitbreiden. Opmeer ziet de SMR ook als manier om onder eerder gemaakte RES-afspraken (Regionale Energiestrategieën) uit te komen: het dorp legde eerst in op zonneweides, maar die plannen stierven na veel protest; de Tweede Kamer heeft het kabinet inmiddels gevraagd te onderzoeken of SMR's meegewogen kunnen worden binnen de RES.
Experts temperen die verwachtingen sterk. Kernreactorexpert Wim Turkenburg noemt het Opmeer-plan "volstrekt onhaalbaar" en wijst erop dat het om een nieuw, nog te ontwikkelen reactortype gaat; ervaring leert dat kosten en bouwtijden bij kerncentrales vaak sterk stijgen. Ook NRG Pallas, TU Delft en TNO vinden een operationele SMR in 2030 hoogst onwaarschijnlijk — hooguit een demonstratiemodel rond 2030, en een reële inzet pas rond of na 2040, al blijft dat onzeker. Allseas baseert haar optimisme op een rapport van Roland Berger, maar dat rapport bevat volgens Turkenburg gebreken: financiering, krapte aan nucleair personeel en andere risico’s zouden onvoldoende zijn meegenomen. Roland Berger corrigeerde verder een fout waarin Turkenburg als geïnterviewde was vermeld.
Allseas rekent op overheidssteun, zoals versnelde vergunningprocedures en mogelijk geld uit het Klimaatfonds. Critici waarschuwen dat het zoeken naar een snelle SMR-oplossing ertoe kan leiden dat gemeenten wind- en zonneplannen laten liggen, waardoor klimaatdoelen in gevaar komen. Conclusie: politieke interesse en lokale ambities zijn groot, maar technologische, financiële en vergunningstechnische hobbels maken een operationele SMR in 2030 onwaarschijnlijk.