Nonnen van de Sacré-Coeur in Parijs jarenlang mishandeld door moeder-overste
In dit artikel:
Een onderzoekscommissie heeft vastgesteld dat zusters in het klooster achter de Sacré-Coeurbasiliek in Parijs decennialang systematisch werden mishandeld. De leiding van moeder-overste Marie-Agnès, die meer dan veertig jaar aan de top stond, zou een regime van psychische en fysieke terreur hebben gevoerd. Het rapport, gebaseerd op meer dan 150 interviews, beschrijft manipulatie, controle en chantage die het dagelijks leven van de nonnen bepaalden; de commissie spreekt van een pervers-narcistische structuur.
De misstanden speelden zich af in het klooster bij de toeristische trekpleister op Montmartre, waar miljoenen bezoekers de trappen beklimmen zonder iets te merken van wat binnen de muren gebeurde. Zusters werden voortdurend in de gaten gehouden: post werd geopend, kamers doorzocht en klikken op elkaar werd gestimuleerd. De moeder-overste zou zichzelf als onbetwist tussenpersoon voor God hebben gepositioneerd, waardoor kritiek of verzet werd gebrandmerkt als een persoonlijk gebrek van de zusters.
Fysieke dwang en medische misstanden waren wijdverbreid. Er werd druk uitgeoefend op uiterlijk en gewicht — niet zelden met dwangvoeding die tot braken leidde — en gewichtscontroles werden routinematig uitgevoerd zonder dat de zusters hun eigen gewicht mochten weten. Wie tegenwerkte kreeg medicatie als straf of werd de toegang tot medische hulp ontzegd; basisproducten voor hygiëne waren moeilijk verkrijgbaar. Verder werden contacten met familie ontmoedigd of afgekapt als middel tot isolatie.
Financiële uitbuiting maakte deel uit van het machtsapparaat: bankrekeningen en spaartegoeden van nieuwkomers werden leeggehaald en erfenissen werden gevorderd. Geld werd actief binnengehaald door zusters op missie te sturen om welgestelde rekruten en donaties te werven. Marie-Agnès en enkele bestuursleden gebruikten de middelen voor persoonlijke luxe, zoals vakanties aan de Middellandse Zee.
Het directe machtsgezag van Marie-Agnès eindigde pas met haar dood in 2016. Alleen jaren later kwam er intern onderzoek en uiteindelijk een externe commissie, in opdracht van de nieuwe moeder-overste. In totaal rapporteert het onderzoek 1.489 gevallen van misbruik. Het rapport legt de kloof bloot tussen het publieke beeld van de Sacré-Coeur als toeristische bezienswaardigheid en de langdurige, systematische schendingen binnen het kloostercomplex.