Nog geen grote knopen doorgehakt in formatie, volgende week druk op ketel

In dit artikel:

D66, VVD en CDA willen binnen negen dagen — uiterlijk 30 januari — een concept voor een coalitieakkoord presenteren. Volgens ingewijden zijn stukken en voorstellen al klaar, maar echte besluiten ontbreken nog; daarom wordt de formatie in Den Haag volgende week als in een snelkookpan verwacht: vergaderen in het weekend en dagelijks van vroeg tot laat om knopen door te hakken. Informateur Letschert is er vrijdag en zaterdag niet bij; D66-leider Rob Jetten zal waarschijnlijk leiding geven aan de bijeenkomsten.

De sfeer tussen de onderhandelaars wordt door betrokkenen als redelijk goed omschreven: er wordt nog normaal met elkaar gesproken en men kan een dag later terugkomen op stevige opmerkingen. Dat staat in sterk contrast met de eerdere, emotioneel beladen formatie van kabinet-Schoof. Toch waarschuwen bronnen dat de druk zal oplopen, er heftige discussies kunnen ontstaan en er momenten van spanning te verwachten zijn.

Centrale inhoudelijke vragen blijven open, met name de financiering van extra defensie-uitgaven. Een concreet dossier is de mogelijke verhoging van het zorg-eigen risico: nu €385 per jaar, in interne berekeningen wordt gedacht aan een bedrag tussen ongeveer €400 en €440. Alleen een automatische inflatiecorrectie zou het al richting €400 brengen, wat circa €800 miljoen zou opleveren. D66 en CDA willen inhoudelijk nog niets naar buiten brengen; de VVD noemt de financiële plaat nog ‘in beweging’. Buiten het eigen risico zullen ook sociale zekerheidsmaatregelen op de schop kunnen gaan, maar omvang en precieze keuzes zijn nog onbeslist.

Kortom: de komende negen dagen zijn bepalend. Er moet snel geld gevonden worden en concrete afspraken gemaakt; de periode van vrijblijvend praten is voorbij. Voor beoogd premier Jetten wordt het een belangrijke proef: hij zal moeten laten zien hoe ver hij gaat om een werkbare coalitie en akkoord rond te krijgen.