Nog even wachten op dagvlinders

In dit artikel:

Zaterdag 7 februari werden op zonnige plekken al wat dagvlinders gemeld, maar de meeste soorten zitten nog in winterrust; alleen de soorten die als volwassen vlinder de winter doorkomen, reageren snel zodra het weer even meewerkt. Woensdag 4 februari liet Nederland een sterk contrast zien: in Groningen heerste code rood en werd zelfs op wegen geschaatst, terwijl het in het zuiden zonnig was en plaatselijk meer dan 10 °C, waardoor daar de eerste vlinders opdoken.

Voor activiteit is niet alleen de luchttemperatuur belangrijk, maar vooral de zon. Vlinders zijn koudbloedig en moeten hun lichaamstemperatuur via zoninstraling opwarmen (rond 20 °C om actief te worden, en circa 30 °C voor optimale vlieghoogte). Vandaar dat bij zon en temperaturen boven ongeveer 10 °C vlinders zichtbaar kunnen zijn, omdat ze hun vleugels als zonnecollectoren gebruiken.

Vijf algemeen voorkomende soorten die als vlinder overwinteren zijn de citroenvlinder, dagpauwoog, kleine vos, gehakkelde aurelia en atalanta. De citroenvlinder valt vroeg op door zijn felle kleur en flinke vliegactiviteiten; de atalanta wordt ook vaak snel gezien omdat hij niet echt in diepe winterslaap gaat maar in ruststand verkeert, waardoor strenge vorst gevaarlijk kan zijn. De grote vos verschijnt vaker dan vroeger, en de zeldzame rouwmantel is zelfs nu in de winter als vlinder waargenomen.

De verwachting voor de komende weken is echter dat grootschalige vlinderactiviteit uitblijft zolang het niet langdurig zonnig en boven de tien graden wordt. (Tekst/beeld: Kars Veling, De Vlinderstichting)