Nijmegen onthult grootste Romeinse badhuis van Nederland: marmeren muren, vloerverwarming en haarspelden met katten

In dit artikel:

Archeologen hebben op het Waalfront in Nijmegen een groot Romeins thermencomplex blootgelegd, te midden van tienduizenden andere vondsten die wijzen op welvaart in Ulpia Noviomagus Batavorum rond het jaar 100. De recente maandenlange opgravingen vonden plaats op een terrein dat vrijkomt voor een nieuwe woonwijk, op de plek van oud industrieel terrein met onder meer de Honig‑fabriek.

Het badhuis bleek luxueus ingericht: marmerbeklede binnenwanden, zwart‑wit kalksteenvloeren, beschilderd pleisterwerk, sierlijsten en zuilen. Een betonnen vloer met bakstenen pijlers van een hypocaustum toont het Romeinse vloerverwarmingssysteem. Hoewel veel muurwerk in de middeleeuwen als steengroeve werd geraakt, staan twee stenen funderingen tot circa twee meter hoog overeind en worden ter plaatse behouden; er zijn plannen om deze zichtbaar te houden in de nieuwbouw.

Het complex beslaat minstens 4.900 m² — ongeveer twee keer zo groot als andere in Nederland bekende thermen (bijvoorbeeld in Den Haag of Heerlen). Naast bouwresten zijn bronzen beelden, zegelringen, een halsversiering met gouden sluiting, dobbelstenen en honderden beenhaarspelden gevonden. Opvallend zijn twee haarspelden met kattenornamenten. Ook is een bronzen buste van Bacchus aangetroffen, die later was hergebruikt als onderdeel van een voorwerp en uiteindelijk een oog kreeg om op een weegschaal dienst te doen.

De gemeente noemt de vondsten belangrijk bewijs voor Nijmegen als belangrijkste Romeinse stad in Nederland. Een selectie van objecten is vanaf 29 juni te zien in een vitrine in het stadhuis; op de opgravingsplek komt binnenkort een woonwijk met honderden woningen.