Nieuwsgierigheid en schrijfplezier kenmerken het werk van Nobelprijswinnaar Anne Carson

In dit artikel:

De Canadese dichter, classicus, essayist en vertaler Anne Carson (Toronto, 1950) kreeg op donderdag 8 oktober 2026 de Nobelprijs voor Literatuur. Ze gold al jaren als een belangrijke kanshebber, maar haar bekroning is opmerkelijk omdat de prijs relatief zelden naar een dichter gaat en in 2020 al naar de Engelstalige dichter Louise Glück was gegaan. Carson reageerde naar verluidt typerend terughoudend: ze nam de telefoon aanvankelijk niet op omdat ze telefoongesprekken haat en zei na het nieuws: „Dit is gestoord.”

Carsons werk is moeilijk in één genre onder te brengen. Ze schrijft poëzie, essays, proza, vertalingen, toneelteksten en libretti, waarbij ze klassieke verhalen en vormen steeds opnieuw bewerkt. Haar belangstelling voor de Griekse en Romeinse oudheid is geen academische pronkzucht: ze gebruikt de klassieken om het menselijke gedrag, met al zijn tragiek, absurditeit en kwetsbaarheid, in een hedendaagse vorm zichtbaar te maken. Vormexperiment, spel en een onderkoelde humor zijn daarbij kenmerkend.

Dat blijkt bijvoorbeeld uit het prozagedicht ‘Saturday Night as an Adult’, waarin twee stellen tijdens een lawaaierig restaurantbezoek hun sociale ongemak proberen te verbergen. De verwijzing naar het elegante detectivepaar Nick en Nora Charles contrasteert met hun eigen onbeholpen optreden. Zo maakt Carson van een herkenbare, alledaagse situatie een scherp beeld van eenzaamheid, sociale maskers en de verwachtingen van de stedelijke middenklasse.

Andere belangrijke thema’s in haar oeuvre zijn vrouwelijkheid, liefde, macht en verlies. In *Antigonick* herschrijft ze Sophocles’ tragedie; *Nox* is een monument voor haar overleden broer Michael; en *De schoonheid van de echtgenoot* onderzoekt in 29 tango’s een destructieve verhouding tussen man en vrouw. Werken als *Autobiografie van rood*, *Decreation*, *Bakkhai* en *Norma Jeane Baker of Troy* tonen haar vermogen om mythen, literatuur en persoonlijke ervaringen met elkaar te verweven. Haar beelden zijn vaak filmisch en precies, waardoor een klein detail een scène een veel grotere emotionele lading geeft.

Carson wordt zowel gelezen als een ‘writer’s writer’ als door een breed publiek gewaardeerd. Haar werk is in Nederland toegankelijk dankzij vertalingen van onder anderen Marijke Emeis en Jip Lemmens, waaronder *Rood*, *De schoonheid van de echtgenoot*, *Glas, ironie & God* en *Eros, bitterzoet*. De Nobelprijs zal haar bekendheid vermoedelijk verder vergroten.

Nieuwsgierigheid en schrijfplezier vormen volgens de auteur van het artikel de kern van Carsons bekroonde oeuvre. Ondanks haar strijd met Parkinson staat voor 2027 een nieuw boek gepland, *Highlights of Colonialism*. Haar werk blijft daarmee, genregrenzen negerend en voortdurend spelend met vorm en betekenis, volop in beweging.