Nieuwe wetenschappelijke gedachten inzake het berkenzwammengebruik door de gletsjermummie Ötzi zoals gevonden in de Alpen 35 jaar geleden.

In dit artikel:

Paddenstoelen waren voor prehistorische mensen belangrijk als voedsel, medicijn en materiaal, maar ook om vuur te maken. Dat verklaart waarom de meer dan 5000 jaar oude gletsjermummie Ötzi paddenstoelen bij zich droeg. Naast stukjes echte tonderzwam, die geschikt zijn om vuur te maken, werden bij hem bewerkte stukken berkenzwam gevonden. Die waren in ringen gesneden en met leren bandjes verbonden.

Lange tijd was onduidelijk waarvoor de berkenzwam diende. Een medicinale functie leek aannemelijk, maar de veronderstelling dat berkenzwam de geneeskrachtige stof agaritine bevat, bleek te berusten op een verwisseling met de larikszwam. Ook de mogelijkheid dat Ötzi de berkenzwam voor vuur gebruikte, verviel omdat hij daarvoor al geprepareerde tonderzwam bij zich had. Toch wordt de inmiddels achterhaalde medicinale verklaring nog vaak op internet herhaald.

De Nederlandse werktuigbouwkundige Hendrik Kuiken en mycoloog Thomas Kuyper komen nu met een nieuwe hypothese. De berkenzwamringen zouden onderdeel zijn geweest van Ötzi’s kleding, waarschijnlijk als verbindingsstukken tussen zijn losse broekspijpen en buikgordel. Ze vormden daarmee een eenvoudige houtje-touwtjeconstructie. De verklaring onderstreept volgens de auteurs opnieuw hoe vindingrijk Ötzi natuurlijke materialen gebruikte om onder barre omstandigheden te overleven.