Nieuwe weerschijnvlinder van 30 miljoen jaar oud

In dit artikel:

Vlinderfossielen zijn uitzonderlijk zeldzaam, omdat vlinders een zacht lichaam en dunne, met microscopische schubjes bedekte vleugels hebben die snel vergaan en zelden fossiliseren. Bovendien leven ze in bovengrondse, dynamische biotopen waar fossilisatie weinig plaatsvindt; alleen incidenteel worden resten in amber bewaard. Recent systematisch onderzoek in fijn sediment heeft wel geleid tot de herkenning van veel oudere vlinderresten, maar complete exemplaren blijven schaars.

Des te opvallender is de vondst van een uitzonderlijk goed bewaard gebleven weerschijnvlinder uit Zuid-Frankrijk (Calcaire de Campagne Calavon), gedateerd op het vroeg-Oligoceen (ongeveer 34–28 miljoen jaar geleden). Onderzoekers (onder andere Rajei en collega’s) beschreven op basis van dit fossiel een nieuw geslacht en een nieuwe soort: Apaturoides monikae (Nymphalidae, Apaturinae). Het fossiel toont grote delen van de rechtervleugel en delen van de linker bovenkant, met een volledig vleugelnerfwerk, vleugelpatroon, kop, borststuk en vrijwel geheel het achterlijf — kenmerken die zeldzaam compleet bewaard blijven.

Op vorm en adering lijkt Apaturoides sterk op het geslacht Apatura (de grote weerschijnvlinders). De vondst is belangrijk omdat zo’n goed bewaard exemplaar helpt bij het verduidelijken van verwantschappen binnen de Apaturinae en bij het verbeteren van inschattingen van evolutionaire divergenties onder vlinders.