Vredesraad Trump bijeen: 'Antidemocratische variant van VN'

In dit artikel:

Een gemengd gezelschap van wereldleiders komt in Washington bijeen voor de eerste formele zitting van de nieuwe door de VS geïnitieerde vredesraad. Oorspronkelijk gepresenteerd als instrument voor stabilisatie en wederopbouw in Gaza, is het mandaat inmiddels opgerekt: de raad wil zich in het vervolg wereldwijd bemoeien met conflicten. Zeker 25 landen hebben zich aangemeld, onder wie Hongarije, Turkije, Israël, Qatar en Saoedi-Arabië; toetreding gebeurt uitsluitend op uitnodiging van de voorzitter — Donald Trump — die ook China en Rusland heeft uitgenodigd, zonder dat duidelijk is of zij deelnemen.

Verschillende westerse grootmachten, zoals Canada, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Duitsland en Nederland, blijven weg; EU-commissaris Dubravka Šuica is wel als waarnemer aanwezig. Trump stelde dat deelnemers meer dan 5 miljard dollar hebben toegezegd en bereid zouden zijn "duizenden mensen" te sturen om de situatie in Gaza te monitoren. Deskundigen noemen die toezeggingen vaag en benadrukken dat er daadwerkelijke macht en helder doel nodig zijn om effect te sorteren — met name rond de omvang, missie en risico's van een eventuele troepenmacht voor Gaza bestaat veel onduidelijkheid en aarzeling bij landen.

Kritiek vanuit academische hoek richt zich daarnaast op de structuur en legitimiteit van de raad. In het statuut wordt Trump persoonlijk genoemd en krijgt de voorzitter volgens critici ruime beslissingsbevoegdheid, waardoor lidmaatschap feitelijk afhangt van loyaliteit. Lidmaatschapstermijnen zijn drie jaar; wie meer dan 1 miljard dollar betaalt krijgt een permanente zetel. Er ontbreekt volgens tegenstanders elke expliciete koppeling aan mensenrechten of internationaal recht, en het verbreden van het mandaat wekt vrees dat de raad een concurrerende, minder democratische tegenhanger van de VN-Veiligheidsraad kan worden. De initiatiefnemer ontkent dat hij de Verenigde Naties wil vervangen.