Europees tech-offensief tegen afhankelijkheid VS en Azië
In dit artikel:
De Europese Commissie presenteert twee pakketjes regelgeving — de Chips Act 2.0 en de Cloud and AI Development Act — om Europa meer invloed te geven in sleuteltechnologieën en de afhankelijkheid van buitenlandse leveranciers te verminderen. Centraal staan maatregelen om investeringen aan te trekken en de positie van Europese techspelers te versterken: prijsvragen ('challenges') waarmee ontwikkelaars financiële steun kunnen winnen, en aangepaste aanbestedingsregels die bedrijven die lokaal investeren betere kansen geven bij overheidsopdrachten.
De plannen laten ook ruimte voor niet-Europese bedrijven: buitenlandse partijen kunnen bij aanbestedingen worden voorgetrokken wanneer zij aantonen dat ze banen of innovatie naar Europa brengen. Volgens de Commissie is dat nodig omdat voor sommige cruciale componenten — zoals geavanceerde AI-chips en clouddiensten — nog geen Europese aanbieders bestaan. Die koers heeft tot wrevel geleid bij onder meer China.
De voorstellen proberen een kwetsbare mondiale supply chain te doorbreken die zich in driehoek over continenten uitstrekt: Amerikaanse bedrijven ontwerpen veel van de chips (zoals Nvidia en Apple), Aziatische foundries (voornamelijk TSMC en Samsung) doen het fabricagewerk, en Europese leveranciers zoals ASML in Veldhoven leveren de uiterst gespecialiseerde machines voor die productie. Die onderlinge afhankelijkheid zorgt ervoor dat geen van de betrokken giganten zonder de ander kan; het beperkt Europa’s regie over productie en bevoorrading.
De Commissie wil meer chipproductie binnen Europa stimuleren, maar erkent dat het opbouwen van concurrerende fabrieken jaren kost en dat de huidige vraag naar zeer geavanceerde chips in Europa beperkt is. Bouwplannen voor nieuwe Europese chipfabrieken zouden volgens berichten pas op z’n vroegst rond 2035 werkelijkheid kunnen worden. ASML waarschuwde eerder dat Europese subsidies weinig opleveren wanneer geproduceerde chips vervolgens grotendeels naar buitenlandse klanten — met name Amerikaanse — vertrekken.
Om die valkuil te vermijden komt de EU met aanvullende instrumenten: een matchmaking-platform dat chipfabrikanten en eindgebruikers (bijvoorbeeld autofabrikanten of defensiebedrijven) vroegtijdig moet verbinden, en stimulering van Europese AI- en cloudbedrijven om lokale vraag naar chips op te bouwen. Daarmee hoopt Brussel op middellange termijn meer technologische autonomie en een steviger industrie-ecosyteem in Europa te realiseren.