Nieuwe studie naar behandeling longcovid: antistoffen uit bloed filteren
In dit artikel:
Onderzoekers van het Amsterdam UMC (Jeroen den Dunnen) en UMC Utrecht (Niels Eijkelkamp) testen sinds twee jaar de hypothese dat bij een groep longcovid-patiënten afwijkende antistoffen niet alleen een gevolg zijn van covid, maar mogelijk de klachten veroorzaken. De lopende studie in Amsterdam sluit deelnemers aan op een dialyseachtig apparaat om die antistoffen uit het bloed te filteren; als klachten verbeteren na verwijdering zou dat sterk bewijs voor een oorzakelijke rol opleveren.
De aanleiding vormen eerdere dierproeven waarin antistoffen van patiënten aan muizen werden toegediend. Die muizen ontwikkelden symptomen die corresponderen met elementen van longcovid, zoals grotere pijngevoeligheid en verminderde activiteit. Deze experimentseries zijn herhaald en recent gepubliceerd; teams in België, de VS en Engeland vonden vergelijkbare uitkomsten, wat de bevindingen versterkt maar volgens de onderzoekers nog altijd om kritische collegiale toetsing vraagt.
Praktische toepassing van bloedfiltratie als standaardbehandeling ziet Den Dunnen niet als realistisch: de methode is intensief en kostbaar. Wel kan het experimenteren met verwijdering van antistoffen cruciale aanwijzingen geven voor haalbare therapieën. In Noorwegen en Duitsland lopen al onderzoeken naar alternatieve strategieën, bijvoorbeeld het beïnvloeden van de antistoffen zelf of de plasmacellen die ze maken.
Belangengroep PostCovidNL (directeur Susanne Baars) plaatst het werk in perspectief: het onderzoek is een belangrijk puzzelstuk, maar geen kant-en-klare oplossing. Baars benadrukt dat longcovid een complexe systeemziekte is met mogelijk honderden symptomen en verschillende patiëntengroepen; biomedische inzichten zijn nodig om gerichte, veilige behandelingen (precisiegeneeskunde) te ontwikkelen. In Nederland zouden nog steeds honderdduizenden mensen met longcovidklachten leven, wat blijvende financiering van onderzoek noodzakelijk maakt.
Den Dunnen wil de studie uitbreiden naar meer patiënten, maar waarschuwt dat dit alleen met meerjarige en stabiele financiering mogelijk is. De lopende humane studies kunnen zowel bewijs leveren voor een auto-immuuncomponent bij longcovid als richting geven aan toekomstige, beter toepasbare behandelstrategieën.