Nieuwe stikstofplannen: 12 bufferzones rond natuur in Drenthe en Groningen. Dit zijn de reacties

In dit artikel:

Het kabinet heeft vrijdag een omvangrijk stikstofpakket gepresenteerd dat Nederland uit de al jaren vastlopende impasse moet halen, met grote gevolgen voor boeren, bouw en natuur. Vooral rond Natura 2000-gebieden komen strengere zones: bij grote natuurgebieden geldt een buffer van een kilometer, bij kleinere een halve kilometer. In Drenthe raakt dat onder meer gebieden als het Drents-Friese Wold, Dwingelderveld, de Drentsche Aa en het Fochteloërveen; in Groningen gaat het vooral om het Lieftinghsbroek.

Boeren in die zones moeten hun uitstoot fors extra verlagen. Lukt dat niet, dan kan vanaf 2035 worden afgedwongen dat zij minder vee houden. Melkveehouders op zandgrond moeten daarnaast grotendeels grasland aanhouden om uitspoeling naar water te beperken. Voor boeren als Johan Hessels uit Wapse, wiens land vlak bij het Drents-Friese Wold ligt, betekent dat veel onzekerheid: hij vreest dat een gedwongen krimp zijn bedrijf financieel onder druk zet.

Om landbouwers toch mee te krijgen, trekt het kabinet 20 miljard euro uit het stikstoffonds en komt er een vrijwillige uitkoopregeling van 2,75 miljard euro. Ook moeten supermarkten en andere ketenpartijen vanaf 2027 helpen om nieuwe afzetmarkten te creëren voor bijvoorbeeld biologische of natuur-inclusieve boeren. Het doel is dat de landbouw in 2035 ongeveer 45 procent minder stikstof uitstoot dan in 2019. Ook de industrie moet dan 50 procent omlaag.

De reacties zijn verdeeld. LTO Noord noemt de plannen hard en vreest extra onzekerheid voor boeren in bufferzones. De bouwsector juicht juist toe dat vergunningen weer op gang kunnen komen; Bouwend Nederland spreekt van een van de eerste echte kansen in jaren om vastgelopen projecten, zoals woningbouw in Assen, los te trekken. Natuurorganisaties en provinciale bestuurders in Drenthe en Groningen zijn eveneens positief, omdat er geld komt voor herstel en beheer van kwetsbare natuur. Het pakket moet begin volgend jaar via nieuwe wetgeving worden ingevoerd, terwijl eind dit jaar al spoedmaatregelen PAS-melders meer zekerheid moeten geven.