Nieuwe regels Schiphol zijn slecht voor het vertrouwen van burgers in de overheid
In dit artikel:
De aanhoudende problematiek rond Schiphol krijgt met het nieuwe Luchthavenverkeersbesluit van demissionair minister Robert Tieman (BBB, I&W) een nieuwe wending die vooral bewoners tegen de haren instrijkt. Hoewel de luchthaven al sinds 2010 structureel regels overschrijdt en in 2024 de staat door de rechter werd opgedragen de rechtsbescherming van omwonenden te herstellen, legt het nieuwe besluit feitelijk de bestaande situatie vast in wetgeving in plaats van die te verbeteren.
De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) concludeert in twee rapporten dat veel van de nieuwe regels onhandhaafbaar of onuitvoerbaar zijn en in enkele gevallen zelfs tot méér geluidsoverlast kunnen leiden. Delen van die rapporten zijn niet naar de Tweede Kamer gestuurd. Een analyse van NRC schetst dat het besluit vooral een juridische exercitie lijkt die de basis voor klachten moet verkleinen.
Concreet zijn op plaatsen waar normen vaker werden overschreden de toegestane geluidsbelasting verhoogd. De ILT krijgt bij handhaving onduidelijke beoordelingsmarges en is bovendien uitgesloten van het opleggen van bestuurlijke boetes, wat effectief ingrijpen bemoeilijkt. Regels voor baangebruik zijn bovendien ruim geïnterpreteerd: de luchtverkeersleiding mag zelf tijdelijke uitzonderingen voorstellen, de definitie van onderhoud is verruimd en daarmee ontstaat ruimte om de regels vaak buiten werking te laten — volgens de kritiek zou dat in theorie bijna de helft van de tijd kunnen gelden. Ook milieuproblemen zoals stikstof en schadelijke uitstoot blijven onderbelicht.
Voor omwonenden, die jarenlang moesten procederen en door de rechter in het gelijk werden gesteld omdat de staat het Europees mensenrechtenverdrag zou hebben geschonden, zal dit het vertrouwen in de overheid verder aantasten. De zaak heeft ook politieke relevantie voor andere luchthavens, zoals Lelystad, en benadrukt de bredere conclusie: zolang vliegen niet substantieel stiller en schoner wordt, zal dichtbevolkt Nederland grenzen moeten stellen — en de overheid moet aantoonbaar de rechten van burgers respecteren.