Nieuwe premier Magyar zet staatsomroep op zwart na jaren van laster: 'Het leek Noord-Korea wel'
In dit artikel:
Péter Magyar, de winnaar van de recent gehouden Hongaarse verkiezingen, kondigt ingrijpende hervormingen van het Hongaarse medialandschap aan. Direct na zijn zege stelde hij op Kossuth Radio dat het bestaande staatspropagandasysteem vergelijkbaar is met dat van Noord-Korea en dat veel westerse waarnemers de ernst onderschatten. Magyar wil de nieuwsuitzendingen van de publieke omroep tijdelijk stilleggen totdat er een nieuwe mediawet, een onafhankelijke media-autoriteit en wettelijke verankering van persvrijheid zijn ingevoerd. Zijn motto is dat “elke Hongaar een publieke mediadienst verdient die de waarheid uitzendt.”
De aankondiging komt na jarenlange dominantie van premier Viktor Orbán en zijn partij Fidesz over de Hongaarse media. Onder Orbán ontstond een geconcentreerd medialandschap: via de Kesma Foundation werden honderden zenders en kranten gecombineerd, waardoor volgens critici ongeveer 85 procent van staatsadvertenties binnen een pro-Fidesz netwerk bleef. Die ontwikkeling ging gepaard met privatisering van staatsmedia naar loyale ondernemers, intimidatie van kritische journalisten en de verspreiding van pro-Russische oorlogspropaganda zonder effectief tegenwicht.
Tijdens de campagne was Magyar vaak genegeerd of negatief afgeschilderd in de publieke omroep. Nationale zenders zoals M1 besteedden veel aandacht aan Orbán en brachten vlak voor de stembusgang items die Magyar in diskrediet probeerden te brengen, onder meer na een oppositieconcert op het Heldenplein waarbij verslaggeving suggereerde dat zijn aanhangers vernielingen op de Andrássy-boulevard zouden hebben aangericht. Staatswoordvoerders waarschuwden kiezers dat Magyar in de handen van buitenlandse machten zou zijn en beschuldigden zijn partij Tisza van stemkoop; een onafhankelijke film wijst omgekeerd juist op vermeende praktijken door Fidesz.
Magyar erkent dat de hervormingen tijd kosten: wetgeving moet worden geschreven, toezichthouders opgebouwd en professionele randvoorwaarden gecreëerd. Zijn benadering lijkt zowel een juridische als organisatorische opschoning van de staatsmedia te beogen om een pluraler en geloofwaardiger nieuwslandschap terug te brengen. Observatoren wijzen erop dat Hongarije in tien jaar tijd sterk is gedaald op de Press Freedom Index van Reporters Without Borders — van plaats 40 naar 85 — en dat de nieuwe regering voor een zware klus staat om het vertrouwen in onafhankelijke journalistiek te herstellen.
Een opvallend persoonlijk voorbeeld van Magyars tactiek tijdens de campagne illustreert hoe hij omging met aanvallen: een smear over een zonnebril voor vrouwen keerde hij om in een statement door de bril te dragen en het item te veilen voor goede doelen.