Nieuwe miljardenstrop dreigt door regeling hypotheekrenteaftrek, en dat brengt de VVD in de knel
In dit artikel:
D66, VVD en CDA spraken bij de kabinetsformatie af de hypotheekrenteaftrek onaangeroerd te laten, maar een ambtelijk rapport dat woensdag verschijnt zet die afspraak onder druk. Sinds 2001 geldt dat huiseigenaren maximaal dertig jaar rente mogen aftrekken; op papier vervalt het recht voor de eersten al in 2031. In de praktijk ontbreekt echter een betrouwbaar overzicht: privacyregels verbieden de Belastingdienst om gebruik van de aftrek te registreren en hypotheekverstrekkers houden die gegevens niet bij. Veel huishoudens bewaren bovendien geen dertig jaar aan administratie of zijn door verhuizing, scheiding of aanvullende leningen moeilijk te traceren.
Het gevolg is dat sommige woningeigenaren mogelijk onbedoeld of vrijwillig tot 2043 rente blijven aftrekken, tenzij de staat ingrijpt. Het ministerie van Financiën heeft daarom ambtenaren een oplossing laten uitwerken; eerste schattingen wijzen op jaarlijks bijna 1 miljard euro extra kosten (ca. €976 mln per jaar tussen 2031 en 2042). Zo’n gat in de begroting valt extra zwaar nu er al discussie is over bezuinigingen op sociale zekerheid.
Politiek zorgt het rapport voor spanningen binnen de coalitie. D66 en CDA willen de aftrek geleidelijk afbouwen (binnen maximaal dertig jaar) en compenseren via lagere inkomstenbelasting, terwijl de VVD, onder leiding van Dilan Yesilgöz, vastbesloten is de regeling te behouden. De kwestie wordt ingewikkelder doordat het coalitieakkoord ook voorziet in aanpassingen van de inkomstenbelasting: een hogere schijf verlaagt de zorgpremies maar vergroot tegelijk het voordeel van renteaftrek. Het Centraal Planbureau signaleerde eerder al dat de aftrek ongelijkheid vergroot, inefficiënt is en complex blijft.
Met het rapport in de hand kan D66 en CDA de VVD deze zomer opnieuw onder druk zetten om de hypotheekrenteaftrek te heroverwegen. Voor het kabinet-Jetten staat zowel een financieel als een electorale uitdaging op het spel: kiezen tussen flinke extra uitgaven, een politieke breuk met een verkiezingsbelofte of een hervorming die veel kiezers raakt.