Nieuwe MacBook is simpel te repareren, met dank aan de EU
In dit artikel:
Veel mensen wagen zich niet aan het repareren van hun laptop of smartphone: vreemde schroeven, hard vastgelijmde onderdelen, moeilijk verkrijgbare onderdelen en het risico dat de garantie vervalt houden hen tegen. Toch tekenen zich veranderingen af. Techsites die recent nieuwe Apple-hardware openden, ontdekten dat Apple onderdelen zoals batterijen en USB‑poorten makkelijker vervangbaar heeft gemaakt; iFixit noemde de nieuwe MacBook Neo de meest reparatievriendelijke MacBook in veertien jaar.
De oorzaak is de nieuwe EU-wetgeving rond het 'right to repair', die naar verwachting later dit jaar van kracht wordt. Die regels verplichten fabrikanten om apparaten zo ver mogelijk reparabel te houden, originele reserveonderdelen te verkopen (zowel aan consumenten als onafhankelijke reparateurs) en gedetailleerde reparatiehandleidingen te publiceren. Onderdelen en handleidingen moeten minimaal zeven jaar na verkoop beschikbaar blijven (batterijen vijf jaar). Ook wordt er een nieuw label ingevoerd dat niet alleen het energieverbruik, maar ook levensduur en repareerbaarheid van een apparaat aangeeft (zoals batterijduur, val‑ en waterbestendigheid en hoe lastig reparatie is).
EU‑landen moeten bovendien actief reparatie stimuleren, bijvoorbeeld via informatiecampagnes of verlaging van btw op reparaties. De Europese Commissie rekent erop dat consumenten hierdoor tot 2030 zo’n 20 miljard euro besparen en dat e‑afval afneemt.
Er blijven echter onbeantwoorde vragen. De regels spreken van onderdelen tegen een "redelijke prijs", maar specificeren niet wat dat precies betekent. Critici, zoals de Right to Repair Europe coalition, waarschuwen dat fabrikanten hiermee nog steeds hoge prijzen kunnen hanteren. Apple verkoopt al reserveonderdelen; voor een vijf jaar oude iPhone 13 kost een batterij bijvoorbeeld 99 euro en een scherm 339 euro — dezelfde tarieven als bij een officiële reparatie. Zelf repareren wordt hierdoor niet veel goedkoper dan laten repareren door de fabrikant.
Een bijkomende factor is de stijgende prijs van geheugenchips door de vraag naar AI‑toepassingen, wat de aanschaf- en reparatiekosten van laptops omhoog kan drijven. Al met al schept de EU‑wet ruimte voor meer zelfreparatie en onafhankelijke reparateurs, maar de uiteindelijke impact hangt af van uitvoering en prijsbeleid van fabrikanten.