Nieuwe laptop, PlayStation of smartphone wordt flink duurder: wat is RAM-ageddon?

In dit artikel:

Computeronderdelen worden wereldwijd fors duurder door een scherper wordende chip- en geheugenschaarste. In de afgelopen anderhalf jaar steeg het prijskaartje van RAM soms tot vier keer zo hoog; ook opslag en processors worden duurder. Intel en AMD kondigden recent prijsverhogingen voor chips aan, terwijl fabrikanten en retailers die kosten nu doorberekenen aan consumenten.

Het effect is al zichtbaar: PlayStation 5 en Xbox werden onlangs in prijs verhoogd — de goedkoopste PS5 kost nu bijvoorbeeld €600, €100 meer dan voorheen — en eenvoudige geheugenkaartjes die eerder rond €50 lagen gaan soms voor bijna €200 over de toonbank. Valve stelde de nieuwe Steam Machine uit omdat cruciale onderdelen schaarser en veel duurder zijn, en de aangekondigde volgende generaties van PlayStation en Xbox kunnen hierdoor worden uitgesteld.

De belangrijkste oorzaak is de explosieve vraag naar rekenkracht voor kunstmatige intelligentie. Wereldwijde investeringen van honderden miljarden in AI-datacenters kampen met servers die dezelfde processors en geheugenchips gebruiken als consumentenelektronica, waardoor er minder chips voor smartphones, laptops en gamehardware overblijven. Smartphonefabrikanten verwachten daardoor volgend jaar minder toestellen te kunnen maken; nieuwe modellen zoals Samsungs S26 liggen ook duurder in de winkel (ongeveer €1.000, zo’n €40 hoger dan zijn voorganger).

Analisten en managers waarschuwen dat de knelpunten mogelijk nog jaren blijven bestaan; Intel-topman Lip-Bu Tan voorziet volgens eigen zeggen geen verbetering tot zeker 2028. Zolang de vraag naar AI-hardware blijft groeien, blijven prijsstijgingen en leveringsproblemen waarschijnlijk aanhouden — met zowel verliezers (consumenten) als beurswinnaars die profiteren van hogere componentprijzen.