Nieuwe kerkorde Hersteld Hervormde Kerk bevat bepalingen over ambt, huwelijk en pleidooi voor „gezamenlijke wederkeer"
In dit artikel:
De Hersteld Hervormde Kerk (HHK) heeft haar kerkorde grondig herzien: de oorspronkelijke 30 Romeinse artikelen uit de hervormde kerkorde van 1951 zijn geactualiseerd en teruggebracht tot 29 artikelen. De herziene tekst is vorige week op de HHK-website gepubliceerd. Het herzieningsproces liep gespreid over jaren (met onder meer een eerste lezing al in 2007) en vereiste meerdere lezingen en een verdubbelde samenstelling van de generale synode voor definitieve wijzigingen.
Kernwijzigingen en motieven
- Belijden en apostolaat: het artikel over het belijden is verplaats van artikel 10 naar artikel 3, zodat belijden vóór het apostolaat komt. De formulering „in gemeenschap met” is aangevuld met „in overeenstemming met” om duidelijker binding aan de belijdenis der vaderen te tonen, zonder het hartelijke karakter van belijdenisrelatie te schrappen. Deze aanpassingen verwerken kritiek die de Gereformeerde Bond in 1951 had geuit op de oude ordening.
- Kerkelijke eenheid: artikel 26 introduceert twee vormen van eenheid — ‘hereniging in gezamenlijke wederkeer’ met kerken die een gedeelde belijdenis en geschiedenis hebben, en ‘vereniging’ met kerken waarmee alleen eenheid in geloof bestaat (bijv. migrantenkerken). Het begrip gezamenlijke wederkeer benadrukt ook dat oude kerkscheuringen mede het gevolg waren van tekortkomingen in de NHK.
- Volkskerkgedachte: de HHK bevestigt haar zelfbeeld als volkskerk: behoud van categorieën als doopleden, belijdende leden en geboorteleden, en de plicht tot geestelijke vorming van het volk en het bewaren van het gereformeerde karakter van land en volk.
Organisatie, liturgie en dienstboek
- Twee artikelen zijn geschrapt: het tijdelijke wijzigingsartikel (voormalig art. 29) en het expliciete artikel over het kerkboek (voormalig art. 13). De inhoud van het kerkboek is overgeheveld naar het dienstboek; regels voor het zingen van gezangen in de eredienst zijn daarmee ongewijzigd gebleven. Het dienstboek is nog niet formeel vastgesteld; een werkgroep werkt eraan en de vaststelling zal via de ordinanties plaatsvinden.
Pastoraat, opzicht en tucht
- De artikelen over opzicht en herderlijke zorg zijn uitgebreid van één naar drie Romeinse artikelen, met als doel pastoraat, opzicht en tucht scherper te scheiden. Kerkvisitatie is expliciet opgenomen. Er zijn reeds twee ordinanties in voorbereiding over deze onderwerpen.
Praktische en actuele aanvullingen
- Opleiding van dienaren van het Woord: het onderzoek naar roeping en bekwaamheid moet „voor, tijdens en na” de opleiding plaatsvinden, actueel gemaakt naar de praktijk van predikantenvorming.
- Strengere formulering tegen wat Schrift en belijdenis weerspreekt: de kerk „weert en bestrijdt” nu expliciet alles wat daarmee in strijd is.
- Huwelijk en ambt: het huwelijk wordt in de kerkorde omschreven als levenslang verbond tussen één man en één vrouw; tevens is vastgelegd dat alleen mannelijke lidmaten tot ambten geroepen worden. Deze toevoegingen zijn bedoeld als reactie op veranderingen in de maatschappelijke en burgerlijke opvatting van huwelijk en ambt.
Relatie met PKN en verdere stappen
De HHK blijft zich naar eenheid geroepen voelen, ook richting de Protestantse Kerk in Nederland (PKN), maar ziet ten minste op dit moment geen overeenstemming over de belijdenis. De gewijzigde Romeinse artikelen leggen procedurele en inhoudelijke kaders; veel praktische uitwerking (zoals het definitieve dienstboek en ordinanties) wordt in volgende synodale stappen afgehandeld.