Nieuwe digitale ID van de overheid werkt niet zonder Big Tech-account
In dit artikel:
De nieuwe digitale identiteitsapp van de Nederlandse overheid, NL Wallet, lijkt alleen bruikbaar te zijn als gebruikers een account bij Google of Apple hebben. Dat komt doordat de app afhankelijk is van onderdeelsoftware van de techgiganten — bij Android Play Integrity en bij iOS App Attest — die controleren of een toestel en de daarop draaiende apps als betrouwbaar worden gezien. Daardoor fungeren Google en Apple feitelijk als poortwachters voor een officiële publieke dienst.
NL Wallet wordt gepresenteerd als een Europese stap naast DigiD: burgers moeten zich ermee in de hele EU kunnen identificeren en kunnen documenten zoals inkomensverklaringen of diploma’s delen. Zorgaanbieders moeten de wallet als inlogoptie aanbieden naast DigiD, waardoor mensen zonder Google- of Apple-account mogelijk buitengesloten raken van een openbare identiteitsvoorziening.
Privacy- en securityonderzoekers maken zich zorgen. Jaap‑Henk Hoepman en Bart Jacobs (Radboud Universiteit) vinden het problematisch dat een kerntaak van de overheid — het uitgeven van identiteitsdocumenten, fysiek of digitaal — indirect afhankelijk wordt van Amerikaanse bedrijven. Dat botst met het Europese streven naar digitale autonomie. Bovendien is het opvallend dat DigiD sinds 2023 wél werkt op Android-systemen zonder Google Play, aldus Logius; de beheerder stelt dat het ontbreken van Play Integrity bij DigiD niet betekent dat die app onveiliger is dan NL Wallet.
Informaticus Michel Portier waarschuwt dat Big Tech de ruimte voor alternatieve, privacyvriendelijke besturingssystemen steeds verder inperkt. Google maakt het moeilijker om software te installeren die niet door het bedrijf is goedgekeurd, wat projecten als GrapheneOS kwetsbaar maakt en de keuzevrijheid van gebruikers beperkt. Dat zorgt ervoor dat wie de EU Digital ID wil benutten, in de praktijk mogelijk is aangewezen op Apple of Google — een uitkomst die wringt met Europa’s retoriek over soevereiniteit en minder afhankelijkheid.
Kortom: NL Wallet versterkt technische afhankelijkheid van Amerikaanse platformen, roept vragen op over inclusie en staatscontrole over identiteitsdiensten, en vergroot de discussie over hoe open en autonoom Europese digitale infrastructuur moet zijn.