Nieuwbouw op het onbewoonde Rottumerplaat. 'We gaan het oude gebouw erg missen'

In dit artikel:

Rijkswaterstaat Noord-Nederland bouwt een nieuw onderkomen op Rottumerplaat, het onbewoonde eiland in het Groningse deel van de Waddenzee tussen Schiermonnikoog en Borkum. De accommodatie is bestemd voor vogelwachters en beheerders die het Natura 2000-gebied bewaken: zij tellen en onderzoeken broedvogels, houden flora en fauna bij en ruimen aangespoeld afval op. Alleen medewerkers van Rijkswaterstaat mogen het eiland betreden.

De huidige bebouwing dateert uit de jaren vijftig en voldoet niet meer aan moderne eisen, onder meer op het gebied van elektriciteit en veiligheid. Daarom komt er een nieuw verblijf, grotendeels prefab, opgebouwd uit hardhout zodat het bestand is tegen wind en zout. Het ontwerp houdt rekening met de lokale omstandigheden (bijvoorbeeld zo geconstrueerd dat zand niet in dakgoten waait), is goed geïsoleerd en krijgt zonnepanelen met accu’s voor energievoorziening. Waar het oude gebouw twaalf tweepersoonskamers had, komt een kleiner slaapgedeelte met vier vaste plekken dat met stretchers tot acht slaapplaatsen kan worden uitgebreid.

Bouw en transport vormen een logistieke uitdaging. Rottumerplaat heeft geen haven of vaargeul; materialen worden zoveel mogelijk in prefab-onderdelen aangevoerd en losgemaakt wanneer pontons bij eb droogvallen. De provincie Groningen legde in de omgevingsvergunning een limiet vast van maximaal vijftien heen‑en‑weervaarten, waardoor efficiëntie en hergebruik van materiaal (sloopafval wordt op de terugweg meegenomen) cruciaal zijn. Werkzaamheden mogen alleen plaatsvinden buiten het broedseizoen, dus tussen half augustus en maart.

Rijkswaterstaat wil na het broedseizoen dit jaar beginnen met de sloop van het oude gebouw en streeft ernaar dat de nieuwe accommodatie in 2027 klaar is; de geplande levensduur is circa vijftig jaar. Omgevingsmanager Tedde Langhout wijst op de extra vereiste dat aannemers mensen moeten vinden die langdurig op een afgelegen eiland willen verblijven — niet iedereen trekt die isolatie.

Vogelwachters voelen gemengde emoties: ervaren beheerder Erwin Goutbeek, die meer dan twintig jaar op Rottumerplaat werkt, kijkt uit naar betere voorzieningen maar zal het oude gebouw en zijn robuuste eenvoud missen. Rijkswaterstaat zegt herkenbare elementen uit het eilandverleden te bewaren, zoals oude kaarten en vondsten, zodat de cultuurhistorische verbinding behouden blijft. Historisch vertrekpunt: het verblijf werd ooit gebouwd voor duinwerkers van een lang opgegeven inpolderingsplan; doordat dat plan werd afgeblazen, ontwikkelde Rottumerplaat zich tot een belangrijk broedgebied voor onder meer kluut, scholekster en lepelaar.