Nieuw T-shirt moet queeractivisten onherkenbaar maken voor bewakingscamera's met gezichtsherkenning

In dit artikel:

Tijdens het mensenrechtencongres van WorldPride in de Beurs van Berlage wordt vrijdag het Rainbow Camouflage T-shirt gepresenteerd. De kleurrijke print is ontwikkeld om software voor gezichtsherkenning te misleiden. Daarmee zouden queeractivisten zich beter kunnen beschermen wanneer autoriteiten demonstranten met slimme camera’s identificeren.

Het ontwerp kwam tot stand dankzij een samenwerking tussen onderzoekers van KU Leuven, WorldPride en het Amsterdamse bureau The Family. Verschillende AI-systemen verbeterden het patroon stap voor stap: het ene systeem wijzigde de print, terwijl een ander testte of camera’s de drager nog als persoon herkenden. Voor mensen lijkt het shirt een gewoon kledingstuk met felle vlekken.

Camiel Welling, voorzitter van de adviesraad van WorldPride, verwijst naar Hongarije, waar de regering vorig jaar aankondigde deelnemers aan de Pride in Boedapest met cameratechnologie te willen opsporen en beboeten. Ook in Rusland en Turkije wordt gezichtsherkenning gebruikt tegen demonstranten, stelt Welling. In zulke landen kan het shirt volgens hem extra bescherming bieden.

De makers benadrukken dat de methode geen blijvende oplossing is. Bewakingssystemen kunnen zich aanpassen en het shirt voorkomt herkenning niet gegarandeerd. Daarom is het ook bedoeld als waarschuwing over digitale privacy en als nieuwe vorm van activisme. Het kledingstuk wordt alleen op aanvraag via WorldPride verstrekt aan activisten in landen waar surveillance tot vervolging kan leiden. In Nederland zijn strengere regels voor gezichtsherkenning van kracht.

Het driedaagse congres wordt woensdag geopend door onder anderen premier Rob Jetten en burgemeester Femke Halsema. Honderden activisten, wetenschappers, politici en beleidsmakers bespreken er in tientallen sessies de toekomst van de wereldwijde lhbtq-gemeenschap. Bij de presentatie spreken activisten uit Hongarije, China en Israël over digitale controle en repressie.