Nieuw schooljaar met nieuwe kerndoelen, want taal en rekenen moeten beter

In dit artikel:

Vanaf dit schooljaar kunnen scholen in het noorden van Nederland werken met vernieuwde kerndoelen voor Nederlands, rekenen en wiskunde. Deze doelen zijn deze maand voor het eerst in de wet vastgelegd en beschrijven concreter welke kennis en vaardigheden leerlingen in het basisonderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs moeten opdoen. Ze vervangen de verouderde en weinig specifieke doelen uit 2006.

De nieuwe kerndoelen moeten leraren meer houvast geven bij het ontwikkelen van lessen en lesmateriaal. Voor Nederlands ligt de nadruk op communicatie, taal en literatuur. Taalontwikkeling moet bovendien in alle vakken terugkomen. De doelen voor andere vakgebieden, waaronder burgerschap en digitale geletterdheid, worden volgend jaar zomer wettelijk vastgelegd. Scholen krijgen tot 2031 de tijd om alle vernieuwingen door te voeren.

Basisschool de Plechelmus in Hengelo begint dit jaar al met de uitvoering. De school gebruikt een nieuwe taalmethode, heeft extra boeken aangeschaft en nieuwe leesplekken ingericht. In thematisch onderwijs, bijvoorbeeld rond de wereldkeuken, combineren leerlingen taal met wereldoriëntatie, lezen, schrijven en koken. Volgens directeur Michelle Homburg geven de nieuwe doelen richting en helpen ze de school om overbodige onderdelen te schrappen.

De vernieuwing komt op een moment dat de Nederlandse basisvaardigheden al jaren onder druk staan. Vooral de leesprestaties zijn sterk gedaald; volgens staatssecretaris Judith Tielen was de daling de afgelopen jaren nergens in Europa zo groot. Eerdere investeringen, zoals het masterplan basisvaardigheden en geld voor het wegwerken van coronavertragingen, hebben volgens haar nog onvoldoende resultaat opgeleverd. Tielen wil taal daarom een centralere plaats geven in het onderwijs.

Onderwijswetenschapper Ilja Cornelisz van de Vrije Universiteit noemt ambitieuze kerndoelen belangrijk, maar waarschuwt dat ze alleen niet genoeg zijn. Leraren hebben volgens hem professionele ruimte, betrouwbare kennis en goede ondersteuning nodig om de doelen effectief in hun eigen klas toe te passen. Samenwerking tussen scholen, wetenschap en beleid blijft daarbij essentieel.