Nieuw pensioenstelsel: wie niet oplet, loopt duizenden euro's aan compensatie mis
In dit artikel:
De overgang naar het nieuwe pensioenstelsel kan voor veel Nederlanders financiële gevolgen hebben, vooral voor mensen tussen grofweg 40 en 60 jaar. Pensioenfondsen storten bij de omschakeling een eenmalige compensatie in de pot van deelnemers om ongelijkheden uit het oude systeem te herstellen. Die vergoeding is bedoeld voor mensen die in hun jonge jaren relatief veel premie hebben betaald en daarvoor later gecompenseerd zouden moeten worden. Maar de compensatie is niet automatisch voor iedereen: wie vlak voor de overgang stopt met werken, minder gaat werken, van sector verandert of geen premie meer betaalt, kan (deels) buiten de boot vallen — soms tot tienduizenden euro’s verschil.
Praktijkvoorbeeld: Clary te Velde (60) stopte eerder dit jaar met haar baan en ontdekte vlak voor de overgang van haar pensioenfonds (PFZW, overstap per 1 januari 2026) dat alleen wie op 31 december nog actief is recht krijgt op de extra inleg. Zij besloot vrijwillig premie te blijven betalen (ongeveer €1.500 per maand) om het recht veilig te stellen; dat levert haar later zo’n €130 bruto per maand extra pensioen op.
De omvang van de eenmalige compensatie verschilt per fonds en hangt af van financiële buffers en afspraken tussen werkgevers en vakbonden. FNV noemt voorbeelden van compensaties die kunnen oplopen tot circa 40% van het jaarsalaris minus AOW-franchise; concreet kan dat bij een 50‑jarige met een salaris van ~€58.000 neerkomen op een eenmalige storting van circa €16.000 (grofweg €800 extra pensioen per jaar zonder rendement).
Risico’s ontstaan doordat de definitieve berekening vaak uitgaat van het salaris in het jaar vóór de overgang: minder werken, onbetaald verlof of sectorwissel kan de uitkering verlagen of doen vervallen. Zelfstandigen die stoppen en geen premie meer betalen lopen ook kans op verlies, al bieden veel fondsen wel de mogelijkheid om vrijwillig door te betalen (fiscaal aftrekbaar en vaak rendabel).
In Nederland zijn circa 6,7 miljoen mensen actief deelnemer; naar schatting heeft minstens de helft recht op compensatie. De complete overstap moet uiterlijk 1 januari 2028 zijn afgerond; enkele fondsen gingen al, volgend jaar volgen er 24 en in 2027 gaan meer dan zestig (waaronder ABP) over. Toezichthouder AFM en experts dringen aan op betere voorlichting, maar veel deelnemers openen geen mails van hun fonds. Advies: controleer je pensioenpositie voordat je rond zo’n overstap belangrijke keuzes maakt.