Nieuw op 1 maart: werkloosheidsuitkeringen beperkt, hogere btw op overnachtingen en nieuwe verbouwregels

In dit artikel:

Vanaf 1 maart voert de federale regering in België een reeks maatregelen door die sociale uitkeringen, belastingen en regels rond renovaties en vergunningen wijzigen.

Werkloosheidsuitkeringen
Wie vanaf maart een werkloosheidsuitkering aanvraagt, krijgt maximaal twee jaar een volledige uitkering. De basisperiode bedraagt 12 maanden, aangevuld met maximaal nog eens 12 maanden afhankelijk van het beroepsverleden (elke extra vier gewerkte maanden levert één maand extra uitkering op). Inschakelingsuitkeringen voor jonge schoolverlaters worden beperkt tot één jaar. Er zijn uitzonderingen (onder meer voor beschermingsuitkeringen, 55-plussers met lang beroepsverleden, wie vóór eind 2025 start met opleidingsroutes voor knelpuntberoepen, bepaalde kunstenaars, erkende havenarbeiders en zeevissers). Voor bestaande uitkeringen geldt een gefaseerde afbouw: sommige groepen verloren het recht al eerder dit jaar, op 1 maart verliezen vervolggroepen hun uitkering.

Trampolinepremie
Tegelijk introduceert de regering de trampolinepremie: werknemers met minstens tien jaar arbeid (3.120 dagen of gelijkgesteld) kunnen éénmalig zelf hun job opgeven en gedurende zes maanden een werkloosheidsbedrag ontvangen om van baan te veranderen of zich om te scholen. Start men binnen drie maanden een opleiding voor een knelpuntberoep en rondt men die met succes af, dan kunnen nog eens zes maanden bijkomen. Vakbonden en werkgeversorganisaties uitten al kritiek en waarschuwen voor misbruik (bijvoorbeeld als brug naar pensioen of vakanties).

Btw-aanpassingen
De btw op hotelovernachtingen en campingplaatsen stijgt per 1 maart naar 12 procent. Ook de btw op bepaalde gewasbeschermingsmiddelen (pesticiden) wordt verhoogd van 12 naar 21 procent; voor meststoffen blijft het tarief 6 procent, behalve voor kleine categorieën met toegevoegde herbiciden die naar 21 procent gaan. Andere geplande btw-verhogingen (zoals op sport, cultuur en afhaalmaaltijden) zijn voorlopig uitgesteld na een kritisch advies.

Leefloon
De berekening van het recht op leefloon wordt strenger: OCMW’s moeten voortaan ook rekening houden met de inkomens van meerderjarige onderhoudsplichtigen die bij de aanvrager wonen (bijvoorbeeld ouders, volwassen kinderen) en met het Groeipakket. OCMW’s kunnen echter in individuele gevallen om “billijkheidsredenen” bepaalde middelen buiten beschouwing laten, mits een gedetailleerde motivatie (bijvoorbeeld bij hoge medische kosten of onvermijdelijke woonlasten).

Mijn VerbouwPremie en vergunningen
De ‘Mijn VerbouwPremie’ wordt beperkt voor hogere inkomens: wie tot de hoogste inkomenscategorieën behoort (ongeveer vanaf €43.240 voor alleenstaanden en €60.520 voor een gezin van twee) krijgt voortaan alleen nog premies voor warmtepompen en warmtepompboilers; bedragen en dekkingspercentages worden in sommige gevallen verlaagd en begrensd (max. 20–25% van de factuur). Laag- en middeninkomens behouden meeste bestaande tegemoetkomingen. Premies voor niet-woongebouwen vervallen.

Daarnaast wordt de vergunningsplicht voor tal van woningwerken afgeschaft. Voor ingrepen zoals binnenverbouwingen, binnenisolatie, plaatsen van ramen en deuren, daken en gevels zonder volume-uitbreiding, en stekkerzonnepanelen is vanaf 1 maart geen vergunning meer nodig; ook de meldingsplicht vervalt (behalve voor zorgwoningen). Ook voor bepaalde landbouwconstructies en kleinschalige biogasinstallaties vervalt de vergunningsplicht. Voor bedrijven verdwijnen vergunningseisen voor diverse binnenwerken, gevel- en dakhandelingen en zonne-installaties.

Kort samengevat verschuift de overheid vanaf maart een deel van de sociale bescherming en fiscale prikkels: striktere voorwaarden bij uitkeringen en leefloon, gerichte stimulansen voor omscholing, hogere btw op recreatie en pesticiden, en versoepeling van regels rond verbouwingen.