Nieuw model moet natuurbranden beter voorspellen: eerste test bij brand in Hoge Venen veelbelovend

In dit artikel:

Tijdens de grote natuurbrand in de Hoge Venen testen wetenschappers een experimenteel voorspellingsmodel dat moet berekenen hoe een brand zich verspreidt, in welke richting, hoe snel en met welke intensiteit. UGent-professor Jan Baetens en zijn team onderzochten het model de afgelopen twee dagen uitgebreid.

De eerste resultaten zijn hoopgevend: in de eerste twaalf uur kwam de gesimuleerde brandperimeter redelijk goed overeen met de werkelijke ontwikkeling. Die fase was wel relatief eenvoudig, omdat er toen één brandhaard was. Meerdere haarden maken de voorspelling veel complexer. Het model verwerkt grote hoeveelheden gegevens over onder meer terrein, vegetatie, bodem en weersomstandigheden. Onvoorspelbare of snel veranderende wind kan de resultaten bovendien beïnvloeden.

België beschikt nog over onvoldoende gegevens om het model betrouwbaar te laten werken. Zo ontbreekt een nationale kaart van de brandstoffen op het terrein, met informatie over bodem, vegetatie en begroeiing. Onderzoekers van de Universiteit van Luik werken daaraan, maar een volledige kaart voor het hele land vergt tijd. Frankrijk, Italië en Spanje gebruiken vergelijkbare modellen al bij grote branden om de ontwikkeling in de daaropvolgende zes tot tien uur in te schatten. Het Belgische model kan nog niet door de brandweer worden ingezet.

Volgens Baetens is België onvoldoende voorbereid op een brand van deze omvang, al zijn de omstandigheden uitzonderlijk. Het beleid moet afwegen hoeveel investering in blusmaterieel verantwoord is voor een risico dat zich zelden voordoet. Een goed model kan het beperkte materieel deels compenseren en later helpen bij preventie, bijvoorbeeld door de aanleg van brandgangen, de keuze van brandbestendige bomen en gecontroleerde branden. Voorlopig maakt het model doorgaans een overschatting van de brandomvang, wat volgens Baetens veiliger is dan een onderschatting.