Nieuw-Guinea veteraan Jaap Krikke (84) uit Assen voorgedragen voor Witte Anjerprijs. 'We hebben de papoea's in de steek gelaten'
In dit artikel:
Vier noordelijke veteranen zijn voorgedragen voor de Witte Anjerprijs 2026, een onderscheiding voor mensen die zich inzetten voor veteranen en hun gezinnen. Uit Groningen komen Libanon-veteraan Aad Nieveen (63) uit Stadskanaal en Paul Rila uit Veendam; uit Drenthe zijn oud-marinier Jaap Krikke (84) uit Assen en Roy Crouse uit Meppel genomineerd. Dit jaar staat de prijs nadrukkelijk in het teken van het thuisfront — de partners, ouders en kinderen die achterblijven tijdens uitzendingen. De winnaar wordt op 11 juni in Den Haag bekendgemaakt.
Jaap Krikke reageerde emotioneel op zijn nominatie en nam het gesprek als aanleiding om terug te blikken op zijn diensttijd in Nieuw-Guinea, waar hij dertien maanden als marinier verbleef. Hij schetst een scherpe herinnering aan de afhankelijkheid van lokale Papoea’s, die soldaten voedden, begeleidden en hielpen overleven in het oerwoud. Krikke voelt nog altijd spijt over het vroegtijdige vertrek van Nederlandse troepen in 1962 en de gevolgen voor de Papoea’s, van wie velen later zijn omgekomen. In Nederland heeft hij zich decennialang ingezet voor lotgenoten: hij was vrijwilliger bij regionale mariniersverenigingen, organiseerde dertig jaar wandeltochten voor veteranen en was tot drie jaar geleden secretaris van de stichting Drentse Veteranen. Krikke waarschuwt dat de missie in Nieuw-Guinea grotendeels vergeten is en hamert erop dat jongere veteranen de geschiedenis levend moeten houden. Hij blijft actief als contactpersoon voor veteranen uit andere missies, zoals Korea.
Aad Nieveen brengt praktische betrokkenheid en geraaktheid samen. Als deelnemer aan de eerste Unifil‑echelons in Zuid-Libanon begin jaren tachtig maakte hij de zware confrontaties tussen betrokken milities mee, en herinnert zich de emotionele impact van slachtoffers onder burgers. Zijn dagelijkse werk is inmiddels civiel—hij is hoofduitvoerder bij een infrabedrijf—maar hij bleef betrokken bij Defensie via vrijwilligerswerk en later als kort verband vrijwilliger. Binnen het Veteranen Platform Stadskanaal probeert Nieveen “vergeten” veteranen te bereiken: van de 148 geregistreerde veteranen op die plaats verschijnen er vaak maar een handjevol op lokale veteranendagen. Om gezinnen te betrekken stuurt het platform uitnodigingen gericht aan zowel de veteraan als diens partner. Nieveen organiseerde ook thuisfrontdagen (onder meer in Burgers’ Zoo) met liveverbindingen naar uitzendingen, en helpt met een belpanel dat regelmatig contact houdt met families om steun te bieden vóór, tijdens en ná uitzendingen. Hij erkent dat bepaalde maanden van het jaar hem nog slapeloze nachten bezorgen vanwege herinneringen aan Libanon.
De nominaties zijn gedaan door alle commissarissen van de Koning, die elk twee kandidaten voordroegen. Met de keuze voor het thema thuisfront wil de Witte Anjerprijs dit jaar de onzichtbare zorg en ondersteuning rondom uitgezonden militairen onder de aandacht brengen — vrijwilligerswerk dat zowel praktische hulp als emotionele opvang omvat. De twee geïnterviewde genomineerden belichamen die inzet: ze verbinden persoonlijke ervaring met langdurige inzet voor medeveteranen en hun families, en maken zichtbaar hoe herinnering, zorg en maatschappelijke erkenning samenkomen in het netwerk rond veteranen.