Niet meer blind achter Trump aan: Republikeinen in het Congres lijken kritischer te worden
In dit artikel:
Op de 500e dag van het presidentschap lijkt het tot dusver volgzame Congres eindelijk terug te slaan tegen Donald Trump. De meest zichtbare uiting daarvan was een door Republikeinen mee-gedragen resolutie in het Huis van Afgevaardigden die de regering verplicht eerst goedkeuring van het Congres te vragen voordat zij verdere ‘vijandelijkheden’ tegen Iran voortzet. De tekst moet nog de Senaat passeren en heeft vooral symbolische betekenis: het onderstreept dat een kleine groep Republikeinen zich niet langer eenstemmig achter de president schaart.
Die tegenwind krijgt meer vormen. Een rechter beval vorige week dat de vergulde letters ‘Donald J. Trump’ van het Kennedy Center in Washington teruggedraaid moeten worden; het loshalen van die letters werd door de auteur gezien als een treffend beeld van Trumps afnemende onaanraakbaarheid. Tegelijk keurde het Huis extra steun voor Oekraïne goed tegen de wens van het Witte Huis in, dwongen Republikeinse senatoren het Witte Huis een omstreden potje van bijna twee miljard dollar in te trekken, en mislukte een poging van het Witte Huis om via een begrotingsregeling een miljard vrij te spelen voor een balzaal bij het Witte Huis.
Achter deze parlementaire kentering ligt politieke rekenkunde: congresleden maken zich zorgen over hun herverkiezingskansen in november en zien Trump soms eerder als een drag op hun electoraat dan als een troef. Dat bleek ook uit de vier Republikeinen in het Huis die met Democraten meestemden; drie van hen zitten in veilige kiesdistricten, de vierde, Tom Barrett uit Michigan, riskeert kiezersverlies door zijn oorlogskritische standpunt.
De ontwikkelingen hangen samen met de onheldere en langdurige Amerikaanse betrokkenheid in Iran. Hoewel Trump destijds hard optrad — met spectaculaire militaire acties vorig jaar — heeft zijn regering het conflict niet overtuigend opgelost; onderhandelingen en bombardementen slepen zich voort en de economische gevolgen drukken zijn populariteit. Een peiling van The Economist/YouGov laat Trump op dag 500 nog maar 35 procent steun hebben tegenover 60 procent die zijn beleid afkeurt.
Belangrijker dan de juridische uitkomst van individuele moties is het signalerende karakter: het Congres eist zijn bevoegdheden weer op rond oorlogsbepalingen en begrotingsmacht. Voor het Witte Huis rest de PR-reactie: een nieuwe campagne met de leus om vertrouwen in Trump te houden, terwijl partijstrategen waarschuwen dat zijn aantrekkingskracht in voorverkiezingen groot is, maar bij het bredere electoraat verzwakt.