Niet het klimaat, maar de hoge inflatie en de stagnerende productiviteit moeten bankpresident Olaf Sleijpen zorgen baren

In dit artikel:

Olaf Sleijpen staat op het punt aan te treden als de zesde president van De Nederlandsche Bank (DNB) sinds 1945, een functie die hij binnen enkele dagen zal vervullen. Zijn succes zal deels worden bepaald door zijn persoon, maar vooral ook door het tijdvak waarin hij opereert. Eerdere presidenten zoals Marius Holtrop en Wim Duisenberg worden gezien als sterke leiders die profiteerden van gunstige politieke omstandigheden, terwijl anderen zoals Nout Wellink en Klaas Knot juist met mislukte keuzes en overmatige bureaucratie worden geassocieerd.

Onder Wellink stortten ABN-AMRO en ING in 2008 door roekeloze buitenlandse leningen en een gemiste kans op fusie, terwijl DNB onder Knot uitpuilde met een omvangrijke staf en een opvallende obsessie voor klimaat- en biodiversiteitskwesties — thema's die volgens critici weinig relevant zijn voor een centrale bank en geleid hebben tot overbodige bureaucratie. Sleijpen heeft al aangegeven dit zwaartepunt te willen verleggen naar kernzaken als inflatie en economische productiviteit.

Momenteel kampt Nederland met een hogere inflatie dan gemiddeld in de eurozone, mede door dreigende stakingen in sectoren zonder buitenlandse concurrentie, wat leidt tot een loon-prijsspiraal. Tegelijkertijd stagneert de arbeidsproductiviteit, wat gevolgen heeft voor economische groei, woningmarkttoegang en overheidsfinanciën. DNB wordt geadviseerd om zich te richten op het terugdringen van bureaucratie, het kritisch onderzoeken van productiviteitsproblemen en het geven van eerlijke voorlichting over belangrijke financiële hervormingen, zoals de nieuwe pensioenwet.

Daarnaast valt op dat Sleijpen als president een salaris ontvangt dat aanzienlijk hoger is dan dat van zijn collega’s, zoals de president van de Amerikaanse Federal Reserve, en ook hoger dan de in Nederland geldende ‘Balkenende-norm’. De voorgestelde koerswijzigingen omvatten het stoppen met onnodige CO2-registraties bij banken, het serieus aanpakken van stagnatie in productiviteit en het transparanter maken van de financiële gevolgen van pensioenhervormingen.

Met deze uitdagingen wacht een kritische en complexe taak voor Sleijpen om DNB weer terug te brengen naar een praktische en effectieve toezichthouder die zich richt op de kerntaken van prijsstabiliteit en financiële stabiliteit, zonder te verzanden in onnodige bureaucratische en politieke trajecten.