Niet Dick Schoof, maar SGP'ers Van der Staaij of Dijkgraaf hadden premier moeten worden
In dit artikel:
Een nieuw boek over premier Dick Schoof onthult dat SGP-politici Kees van der Staaij en Elbert Dijkgraaf serieus zijn overwogen als kandidaat-premier voor de rechtse coalitie PVV–VVD–NSC–BBB. De auteur gebruikt die onthulling om te benadrukken dat er een wezenlijke keuze lag tussen een technocratische, ambtelijke leiding en een meer principiële, religieus-geïntegreerde koers.
Dick Schoof, voormalig hoofd van de AIVD en Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding (NCTV), werd uiteindelijk premier. In het artikel wordt hij neergezet als een ervaren bestuurder uit de Haagse top: deskundig op dossiers, gewend aan overlegkamers en vertrouwensnetwerken, maar volgens de schrijver minder geschikt als symbool van politieke vernieuwing. Dat Schoof nooit op een stembiljet stond, maar wel uit de ambtelijke schaduw kwam, wordt gezien als bewijs dat het kartel van topambtenaren nog veel invloed heeft gekregen.
Kees van der Staaij en Elbert Dijkgraaf worden tegenover Schoof geplaatst als vertegenwoordigers van principes en maatschappelijke waarden. Van der Staaij, jarenlang het SGP-achterhoofd in de Tweede Kamer, wordt beschreven als een integere, standvastige politicus die op christelijke gronden politiek bedrijft. Dijkgraaf, econoom en voormalig Kamerlid, zou volgens het stuk economische kennis combineren met nuchtere dienstbaarheid aan gezinnen, boeren en ondernemers in plaats van aan bureaucratische belangen.
De schrijver betreurt dat de coalitie voor een ambtelijke manager koos, omdat dat volgens hem de kans op een kabinet dat vertrouwen, traditie en nationale trots herstelt heeft verkleind. Er wordt ook kritiek geuit op de rol van Haagse topambtenaren als de feitelijke winnaars van de benoeming. In het opiniestuk verschijnen verder herhaalde politieke oproepen van DDS tegen de erkenning van abortus als mensenrecht, wat de actuele politieke kleur van het betoog onderstreept.
Kortom: de keuze voor Schoof wordt gepresenteerd als een gemiste kans op inhoudelijke, principiële vernieuwing en als illustratie van de blijvende greep van het ambtelijke apparaat op de Nederlandse politiek.