Niet alle raadsels rond 'capitulatie' opgehelderd
In dit artikel:
Drie onderzoekers — Wim Huijser, Coen Pepplinkhuizen en Jelle de Gruyter — publiceerden hun boek "5 mei 1945 – Het momentum van Wageningen" tijdens een bijeenkomst in de capitulatiezaal van hotel De Wereld op het 5 Mei-plein. Met het werk willen ze vastgeroeste verhalen over die dagen na de Duitse bezetting corrigeren en laten zien wat wél en wat níet in Wageningen gebeurde. Hun oorspronkelijke werktitel luidde zelfs "De mythe van Wageningen".
De auteurs reconstrueren de onderhandelingen die in Wageningen plaatsvonden en tonen onder meer ingekleurde filmbeelden uit die besprekingen. Daarbij waren Duitse opperbevelhebber Blaskowitz en de Canadese generaal Charles Foulkes aanwezig; ook prins Bernhard speelde een zichtbare rol in de dagen rond 5 mei, vooral door zich in te zetten voor voedseltransporten naar het door hongersnood bedreigde West-Nederland. De schrijvers benadrukken dat de geallieerde leiding weinig aandacht gaf aan voedselhulp omdat men zo snel mogelijk naar het oosten van Duitsland wilde opschuiven.
Belangrijkste correctie: de feitelijke capitulatie van de Duitse strijdkrachten vond plaats op 4 mei 1945 in een legertent op de Lüneburger Heide, ten zuiden van Hamburg. Wat in Wageningen werd vastgelegd betrof afspraken over voedselvoorziening en de aftocht van Duitse troepen in West-Nederland; het ondertekende document gebruikte niet eens het woord "capitulatie". De Canadese generaal Foulkes probeerde later de afwikkeling als een capitulatie te laten lijken — niet onomstreden, volgens de auteurs, die zijn handelen plaatsen in een persoonlijk carrièrebelang.
Over de precieze locatie van de ondertekening bestaat nog onduidelijkheid: de aula van de Landbouwhogeschool wordt genoemd, maar ook een huisje in de Nude. Huijser, Pepplinkhuizen en De Gruyter roepen op tot scherp onderscheid tussen feit en fictie: herinneringen vervagen of worden bijgesteld, en publieke verhalen kunnen een eigen leven krijgen. Hun boek plaatst de Wageningse besprekingen in de bredere context van de meidagen en maakt zo korte metten met enkele hardnekkige misverstanden rond 5 mei 1945.