Nibud: Mensen met beperking maandelijks tot honderden euro's meer kwijt aan zorg
In dit artikel:
Het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) waarschuwt dat nieuwe kabinetsmaatregelen mensen met een beperking of chronische ziekte hard treffen: zij kunnen maandelijks honderden euro’s extra kwijt raken door een combinatie van verhoging van het verplicht eigen risico en het schrappen of versoberen van meerdere regelingen. Het gaat zowel om plannen uit het nieuwe coalitieakkoord als om besluiten uit de vorige kabinetsperiode.
Belangrijke maatregelen die extra kosten veroorzaken zijn onder meer: hogere eigen bijdragen in de zorg; verlaging van de Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten; het verdwijnen van huishoudelijke hulp uit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo); schrapping van enkele geneesmiddelen uit het basispakket; het wegvallen van de aftrek van specifieke zorgkosten en het schrappen van een tegemoetkoming voor arbeidsongeschikten. Ook wil het kabinet een eigen bijdrage invoeren voor wijkverpleging, Wmo-voorzieningen en jeugdzorg. Nibud-directeur Mattias Gijsbertsen benadrukt dat vooral mensen die meerdere zorgvormen combineren door deze stapeling het zwaarst worden getroffen.
Nibud rekent concreet voor dat mensen met een beperking nu al gemiddeld 100–400 euro per maand meer kwijt zijn dan mensen zonder beperking. In één berekening heeft een alleenstaande met bijstand en een motorische beperking momenteel 241 euro extra kosten; de voorgestelde maatregelen zouden dat met circa 160 euro verhogen, waardoor het verschil met een vergelijkbare niet-gehandicapte alleenstaande op 401 euro per maand komt. Praktijkvoorbeeld: Niels van Hoorn (48), die door SMA dag en nacht zorg nodig heeft, verwacht dat zijn huishouden ongeveer duizend euro netto per maand extra kwijt kan raken als de plannen doorgaan.
Het kabinet wil in totaal bijna 6,5 miljard euro bezuinigen op sociale zekerheid en reserveerde 350 miljoen euro voor compensatie van mensen met een beperking of chronische ziekte. Hoe dat bedrag wordt verdeeld is nog onduidelijk; een politiek onderzoek hierover wordt vóór de zomer verwacht. Belangenvereniging Ieder(in) en de Patiëntenfederatie roepen op tot intrekking van de plannen en wijzen erop dat de beoogde compensatie waarschijnlijk ontoereikend en moeilijk doelgericht is. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten waarschuwt dat gemeenten veel chronisch zieken niet makkelijk kunnen bereiken of ondersteunen, omdat deze doelgroep zeer divers is en niet altijd bij de gemeente bekend.
Nibud dringt er bij het kabinet op aan eerst nauwkeurig in kaart te brengen wie het hardst wordt geraakt en vóór invoering gerichte compensatie te bieden. Namens belangenorganisaties overhandigt Van Hoorn een bundel ervaringsverhalen om de persoonlijke impact van de stapeling van zorgkosten te illustreren.