Nexperia-affaire voor de rechter: 'Bedrijf vroeg Karremans al eerder om steun'
In dit artikel:
In september zette demissionair minister Vincent Karremans (EZ, VVD) voor het eerst een noodwet in om te voorkomen dat intellectueel eigendom en productiecapaciteit van chipbedrijf Nexperia naar China zouden vloeien. Kort daarna legde de Amsterdamse Ondernemingskamer een voorlopig oordeel vast: de Chinese CEO Zhang Xuezheng werd geschorst en de aandelen van Nexperia onder onafhankelijk beheer geplaatst, waardoor eigenaar Wingtech de zeggenschap verloor.
China antwoordde met een exportverbod op chips die Nexperia in China produceert, een ingreep met grote gevolgen omdat veel Nexperia-chips uit Chinese fabrieken komen. De productieketen blijkt sterk verweven: ontwerpen geschieden in Nijmegen, wafers worden gemaakt in Duitsland en Engeland en eindassemblage vindt plaats in China, Maleisië en de Filipijnen. Hoewel Karremans later de noodwet opschortte en China het verbod deels versoepelde, kampen autofabrikanten nog steeds met tekorten.
Volgens stukken van de Nederlandse staat waren er al sinds 2023 gesprekken tussen Nexperia en het ministerie. Het bedrijf vroeg bescherming tegen (verwachte) Amerikaanse sancties tegen Wingtech — de zogeheten 50-procentregel — die handel met Amerikaanse partners bemoeilijkt. Die regel is na diplomatieke gesprekken uitgesteld tot november 2026. Karremans stelde als voorwaarde dat de Nederlandse/Europese identiteit van Nexperia bestuurlijk zou worden verankerd; besproken maatregelen waren onder meer een raad van commissarissen met belangrijke bevoegdheden en een mogelijke Europese beursgang om het aandeelhouderschap te diversifiëren.
Wingtech reageert fel: voorzitter Yang Mu noemt de Nederlandse ingrepen een schending van een investeringsverdrag en eist tot 8 miljard dollar schadevergoeding. Zij verwijt de Nederlandse Nexperia-tak gebrekkige communicatie en stelt dat terugkeer van controle niet serieus wordt besproken. De onderneming is nu min of meer gesplitst in twee delen die weinig contact hebben. Een juridisch vervolg kan maanden duren, waardoor een structurele oplossing voor de knelpunten in de toeleveringsketen voorlopig uitblijft.