Newsletter | Third time lucky, or just more Brussels talk on AI and copyright ahead?
In dit artikel:
Het Brusselse EU-overzicht van Follow the Money focust deze week vooral op auteursrecht en AI, plus een serie politieke en onderzoeksontwikkelingen die de machtsverhoudingen binnen Europa blootleggen.
Belangrijkste verhaal: op 28 januari steunde de juridische commissie van het Europees Parlement (17–3) een voorstel dat AI-systemen moet verplichten vergoedingen te betalen wanneer ze auteursrechtelijk beschermde content, waaronder journalistiek, gebruiken om modellen te trainen. Het voorstel wil ook makers de mogelijkheid geven zich af te melden voor gebruik door AI. Het is niet-bindend zolang de voltallige plenaire vergadering het niet aanneemt, maar het gaat verder dan eerdere initiatieven en reageert op waarschuwingen — onder meer een Reuters-rapport — dat AI verkeer naar nieuwswebsites drastisch kan doen dalen. De maatregel komt na kritiek dat de EU AI Act (2024) een zogeheten text-and-data-mining-uitzondering liet bestaan waarmee trainingspraktijken ongestoord konden doorgaan. Grote uitgevers onderhandelen al afzonderlijk met techbedrijven; kleinere media riskeren aan de zijlijn te belanden.
Andere ontwikkelingen:
- De Amerikaanse Congrespoliticus Jim Jordan publiceerde deel twee van een rapport over een vermeende “censuur-industrie” in Europa, waarin hij EU-functionarissen en verkiezingsinterventies noemt. De Commissie noemt de aantijgingen ongegrond, maar het rapport vergroot de trans-Atlantische spanning nadat de EU eerder platformen beboette en de VS visabeperkingen instelde voor Europese actoren.
- De Europese Commissie startte een formele inbreukprocedure tegen Slowakije vanwege wetswijzigingen die volgens Brussel kloppen met de EU-richtlijn voor klokkenluiders en het Handvest van de grondrechten ondermijnen. De stap past in bredere zorgen over de rechtsstaat onder premier Robert Fico.
- Het Europees Hof van Justitie oordeelde dat het Europees Parlement ten onrechte de immuniteit van Catalaanse politici Puigdemont, Ponsatí en Comín introk in verband met onderzoeken naar de onafhankelijkheidsreferendum van 2017; de procedure was volgens het hof niet onpartijdig.
Onderzoeksjournalistieke dossiers: IBF International Consulting opnieuw geschorst als aannemer wegens verdenkingen van corruptie en fraude; Lesotho kampt met economische schade nadat de VS handel en hulp terugschroefde, met ruimte voor Chinese invloed; en een podcastaflevering toont hoe dating-appdata zelfs militaire posities kunnen verraden.
De nieuwsbrief illustreert hoe juridische, politieke en technologische kwesties elkaar in Brussel kruisen en welke gevolgen dat heeft voor media, democratie en publieke middelen.