New York Fashion Week zegt 'bye bye' tegen bont, maar op een Europees verbod blijft het wachten
In dit artikel:
Op de New York Fashion Week, die deze week van start gaat, verdwijnt echt bont definitief van de catwalks: vanaf september wordt het gebruik en de promotie van pels afkomstig van dieren die specifiek voor hun vacht gekweekt zijn (nerts, vos, chinchilla, konijn, wasbeerhond, coyote e.d.) verboden. Het verbod laat buiten schot bont dat door jacht is verkregen.
Dierenrechtenorganisaties en een deel van de modesector zien dit als een omslagpunt. GAIA-directeur Ann De Greef wijst op het toenemende maatschappelijke verzet tegen bont vanwege de vaak gruwelijke omstandigheden op pelsfokkerijen en de manier waarop dieren gedood worden. Ook Steven Kolb, CEO van de Council of Fashion Designers of America (CFDA), stelt dat consumenten producten die met dierenleed geassocieerd worden mijden; volgens hem wordt tijdens NYFW al nauwelijks nog echt bont getoond. De Fur Free Alliance zegt dat jaarlijks tientallen miljoenen dieren voor hun pels geslacht worden en zet druk op merken en modeshows om bont te weren.
Het verbod in New York volgt op Londen, dat in 2023 bont verbood; kleinere modeweken zoals Kopenhagen, Berlijn, Stockholm, Amsterdam, Helsinki en Melbourne zijn eveneens bontvrij. Milaan en Parijs blijven voorlopig terughoudend, wat dierenrechtenorganisaties stoort. Inmiddels hebben 1.669 merken zich aangesloten bij het Fur Free Retailer Program van de FFA — van luxehuizen als Gucci en Prada tot grote ketens als Zara, H&M en Zalando — maar populaire huizen als Fendi, Louis Vuitton, Dior en Givenchy (onderdeel van LVMH) ontbreken op de lijst. GAIA beschuldigt LVMH er bovendien van de bontindustrie financieel te steunen en tegen strengere regels te lobbyen; daartegen voerde GAIA al protestacties bij Belgische winkels.
Op Europees niveau ligt het dossier in de wachtkamer: naar verwachting beslist de Europese Commissie in maart over een mogelijk EU-breed verbod op bontkwekerijen en handel in pelzen, mede ingegeven door een burgerinitiatief met meer dan 1,5 miljoen handtekeningen. In de EU is de pelssector de afgelopen jaren sterk gekrompen; 23 lidstaten hebben (gedeeltelijke) verboden, en zonder Europees verbod zouden over twee jaar vermoedelijk nog maar zes lidstaten bont produceren.
In België bestaat sinds 2023 een verbod op het kweken van dieren voor hun vacht, maar invoer, verkoop en handel blijven toegestaan; GAIA wil ook een nationaal handelsverbod en daar ligt in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest een wetsvoorstel klaar zodra er een regering is.
Als alternatief wint faux fur terrein, maar dat levert een duurzaamheidsparadox op. Nepbont voorkomt dierenleed maar bestaat vaak uit acryl of polyester op basis van fossiele brandstoffen; bij wassen komen microplastics vrij en de levensduur kan beperkt zijn, wat milieu-impact veroorzaakt. Tegelijkertijd is echte pelsproductie per studie (CE Delft) klimaat- en milieutechnisch vaak zwaarder: de productie van echt bont heeft een veel hogere uitstoot en grotere milieubelasting. Tweedehands bont krijgt van sommige experts het keurmerk van relatief duurzamer, omdat er geen nieuwe dieren voor worden gefokt, al blijft het maatschappelijk en emotioneel beladen.
Kort samengevat: New York zet met zijn verbod een belangrijke stap in de ontmanteling van de bontindustrie, de internationale beweging tegen bont groeit, maar grote spelers en Europese regelgeving blijven bepalend voor hoe snel echt bont uiteindelijk uit de mode en de handel verdwijnt.