'Netanyahu's beleid moet falen, en dat kan via de Verenigde Naties'
In dit artikel:
Oud-minister van Defensie Joris Voorhoeve waarschuwt dat de wereld niet langer machteloos kan toezien bij de menselijke ramp in Gaza en pleit voor een onconventionele VN-aanpak die volgens hem tot nu toe door niemand serieus is voorgesteld. Zijn kernvoorstel: VN-secretaris‑generaal António Guterres roept de Veiligheidsraad bijeen om voor te stellen dat de VN het bestuur over Gaza overneemt. Als de Verenigde Staten dat via een veto blokkeren, moet de Algemene Vergadering volgens Voorhoeve worden samengeroepen en met een tweederde meerderheid (gedacht in lijn met de “Uniting for Peace”-procedure) Gaza onder VN‑gezag plaatsen.
De bedoeling van deze route is tweeledig: gedwongen doorvoer van voedsel en medicijnen via Egypte en de kuststrook afdwingen, en zo een confrontatie met de Israëlische regering uitlokken die Netanyahu volgens Voorhoeve actief zal tegenwerken. Die confrontatie, aldus Voorhoeve, is pijnlijk en riskant — er zullen slachtoffers vallen — maar kan uiteindelijk leiden tot het falen van het huidige Israëlische beleid en mogelijk het vallen van de regering, waarna een kabinet zou kunnen samenwerken met de VN. Hij haalt historisch precedent aan: in 1950 omzeilde de VN met de United for Peace-resolutie een Sovjetblokkerend veto om alsnog te handelen bij de Koreaoorlog.
Voorhoeve erkent dat dit een gedurfde aanpak is die ongetwijfeld tot diplomatieke en mogelijk militaire spanningen met zowel Israël als de Verenigde Staten zou leiden. “Laat het maar gebeuren,” zei hij over het risico van confrontatie met de Israëlische strijdkrachten — een bewuste bereidheid tot escalatie om humanitaire catastrofe te voorkomen. Hij verwacht dat landen in het mondiale Zuiden en Europese staten deze optie kunnen mobiliseren, ook al is dat tot nu toe niet gebeurd.
Daarnaast stelt hij concrete nationale stappen voor: Nederland en Europa moeten afzien van defensieaankopen uit Israël en onmiddellijk stoppen met wapenexporten; Europa moet haar eigen defensietechnologie snel opschalen om afhankelijkheid te verminderen. Vanuit moreel en juridisch perspectief wijst Voorhoeve op de veranderende Europese sentimenten jegens Israël: het land werd lange tijd op een uitzonderlijke manier benaderd, maar het grote aantal doden heeft dat beeld volgens hem aangetast. Hij onderstreept dat de wandaden van Hamas niet goed te praten zijn, maar verwijst naar het internationaal recht en het beginsel van proportionaliteit.
In politiek Nederland ziet Voorhoeve ruimte voor actie: hij vindt dat het demissionaire kabinet meer kan doen en dat de Kamer het zomerreces best kan onderbreken voor de twee miljoen Gazanen. Hij sluit af met een relatieve geruststelling over de verkiezingen van 29 oktober, waarin hij kansen ziet op een capabel kabinet dat daadkrachtiger kan optreden. Ondertussen blijft noodhulp via Egypte beperkt en traag, terwijl de humanitaire nood dwingender wordt.