Netanyahu saboteert Trumps 'vredesplan' voor Gaza
In dit artikel:
Het vredesplan van president Trump voor Gaza — een 20-puntenprogramma met onder meer een Vredesraad, een technocratische Palestijnse commissie, internationale stabilisatie-eenheden en een nationaal herbouwplan — blijkt in de praktijk vooral een politieke en economische operatie, niet een realistische route naar duurzame vrede. Gepresenteerd in januari 2026 en gepromoot door persoonlijke adviseurs als Jared Kushner en Steve Witkoff, roept het plan verdenkingen op dat het vooral Amerikaanse en zakelijke belangen dient en dat het de rol van de Verenigde Naties moet marginaliseren.
De voorstellen stonden op ramkoers met de realiteit op de grond en met bondgenoot Benjamin Netanyahu. Hoewel Trump beeldt dat Gaza moet veranderen in een futuristische kustzone — een soort nieuwe Riviera zonder de huidige bevolking — weigert Netanyahu zulke oplossingen die een Palestijnse zelfbestuur of terugkeer van Gazanen impliceren. Zijn binnenlandse politiek dwingt hem tot hard optreden: extreemrechtse coalitiepartners zoals Itamar Ben-Gvir en Bezalel Smotrich eisen verdere militarisering, kolonisering of volledige Israëlische controle, waardoor Netanyahu weinig manoeuvreerruimte heeft. Dat leidt tot spanningen tussen Trump en Netanyahu en vergroot de kans op politieke breuk.
Fase 1 van het plan, bedoeld als wapenstilstand en gevangenenruil, bracht slechts beperkte resultaten: Hamas gaf vrijwel alle gijzelaars vrij of hun stoffelijke resten af, maar behield de wapens zolang het Israëlische leger deels in Gaza blijft. Sinds de start van fase 1 werd er toch flink doorgeschoten: het Israëlische leger doodde honderden mensen, waaronder veel burgers en tientallen journalisten, en de humanitaire situatie in de kuststrook verslechterde met honger, ziekte en infrastructuurvernietiging tot gevolg. De Palestijnse autoriteit van technocraten is nog niet in Gaza toegelaten, en geen land is bereid troepen te leveren voor een internationale stabilisatiemacht zolang IDF-operaties doorgaan en Hamas niet ontwapent.
Internationaal stoelt Trumps model op een nieuwe, door hem geleide Vredesraad die de VN zou moeten vervangen; deelname blijkt vooral aantrekkelijk voor autoritair ingestelde regeringen en vereiste betalingen van grote sommen voor permanente zetels. Netanyahu heeft bezwaren tegen lidstaat-voorkeuren (bijv. Turkije en Qatar vanwege hun banden met Hamas), terwijl hij zelf met verdenkingen van oorlogsmisdaden bij het Internationaal Strafhof wordt geconfronteerd.
Kortom: het plan mist draagvlak bij de hoofdrolspelers, botst met de politieke realiteit in Israël en Gazaanse behoeften, en is praktisch onuitvoerbaar zolang de fundamenten — terugtrekking van het IDF, ontwapening van Hamas, bereidheid van staten om veiligheidsmacht te leveren en toegang voor humanitaire hulp — ontbreken. De voorgestelde wederopbouw en bestuurlijke hervorming blijven vooralsnog toekomstmuziek en lijken vooral aantrekkelijk voor investeerders, niet voor de getroffen Gazaanse bevolking.