Nergens is personeel zo vaak ziek als in de zorg: 'De grens is bereikt'

In dit artikel:

Dit voorjaar steeg het ziekteverzuim in de Nederlandse zorg naar 8,2 procent, de hoogste piek sinds de coronaperiode, blijkt uit CBS‑cijfers. Vakbond CNV noemt de omvang 'schrikbarend' — met 1,5 miljoen mensen in de sector betekent dit dat op elke honderd werkdagen gemiddeld acht dagen worden verloren aan ziekte. Vooral het langdurig verzuim (drie tot twaalf maanden) is uitzonderlijk hoog en neemt verder toe.

Achter de cijfers staat een combinatie van oorzaken: blijvende personeelstekorten sinds de pandemie, constante werkdruk, onregelmatige diensten en oplopende administratielast. TNO‑onderzoeker Ronald Dekker zegt dat de zorg nooit helemaal van corona is hersteld; veel collega’s stopten toen en vervanging lukt onvoldoende. Zorgmedewerkers ervaren een 'balanceeract' tussen goede patiëntenzorg en het uitvoeren van veel verplichtingen, wat dagelijkse spanning oplevert en kwetsbaar maakt voor ziekte. Nacht- en ploegendiensten verlagen de weerstand: na meerdere nachtdiensten slaat een virusje sneller toe.

De gevolgen zijn zichtbaar in sectoren als thuiszorg en ouderenzorg, waar het verzuim volgens Vernet bijna 10 procent is en het merendeel van het personeel vrouw is. Onder 55‑plussers is het langdurig verzuim het grootst en neemt de instroom naar de WIA toe. Psychische klachten zoals burn‑out zijn inmiddels belangrijkste uitvalreden, eerder waren het vooral rug- en knieproblemen. Voormalig ziekenhuisfysiotherapeut Dave Kreekel merkt dat medewerkers vaak te lang wachten met hulp zoeken en dat werkgevers soms extra betalen voor diensten om roosters rond te krijgen — een korte oplossing die de gezondheid van werknemers niet verbetert.

Ook politiek ingevoerde strengere regels voor zzp’ers hebben bijgedragen aan personeelsverlies; niet alle zelfstandigen gingen in vaste dienst en velen verlieten de sector. TNO raadt werkgevers aan meer te investeren in goed werkgeverschap: geef medewerkers meer zeggenschap, verminder administratieve lasten en voorkom overvragen om verdere uitval te keren. CNV waarschuwt dat kortetermijnplanning te vaak voorrang krijgt boven duurzame rust en herstel, en dat zonder structurele maatregelen de mensen die nu de gaten dichten zelf risico lopen op uitval.