Neerlandicus Cor Bregman voelt zich een culturele ledeboeriaan

In dit artikel:

Cor Bregman (80) woont sinds vier jaar in een mantelzorgwoning bij zijn dochter in Hendrik-Ido-Ambacht. Vanuit zijn werkkamer werkt de neerlandicus bijna dagelijks aan hertalingen van oude gereformeerde schrijvers. Recent verscheen zijn bewerking van een werk van Willem Teellinck; momenteel werkt hij aan een tekst van Kohlbrugge.

Bregman verdeelt zijn werkzame leven in vier fasen. Hij begon als onderwijzer en was actief in het kerkelijk jeugdwerk. In de jaren zeventig droeg hij bij aan de oprichting en ontwikkeling van het reformatorisch onderwijs. Vanaf de jaren tachtig verrichtte hij veel ambtelijk werk in de Gereformeerde Gemeente van Hendrik-Ido-Ambacht, gaf hij catechisatie en schreef hij voor het Reformatorisch Dagblad, onder meer recensies en interviews. Ook zorgde hij jarenlang voor zijn vrouw Coby, die vanaf 1976 psychische problemen kreeg, in 1980 en 2004 een psychose doormaakte en later de ziekte van Alzheimer bleek te hebben. In 2011 moest zij worden opgenomen in verpleeghuis Nebo.

Bregman kijkt met schuldgevoel terug op de combinatie van kerkelijk werk, schrijven en de zorg voor zijn gezin. Hij erkent dat hij daardoor geregeld een afwezige vader was. Jaren later vroeg hij zijn kinderen per e-mail om vergeving; zij reageerden begripvol. Het afscheid van zijn vrouw was voor hem het zwaarste moment. Een preek over dementie bracht al het opgekropte verdriet naar boven. Toch bleef hij haar vrijwel dagelijks bezoeken. Soms waren er bijzondere momenten, zoals toen Coby, die niet meer kon spreken, onverwacht zijn naam uitsprak.

Zijn geloof werd gevormd in een eenvoudig en zwaar gezin. Zijn vader was boerenarbeider en sprak na de dood van Bregmans broer Jopie veel over zonde en eeuwigheid. Als kind had Bregman last van angstige gedachten over God en de zonde tegen de Heilige Geest. Preken van onder anderen J.W. Kersten en L. Rijksen hielpen hem daarmee om te gaan. Op zijn 21e werd hij tijdens een avondmaalsdienst diep geraakt door de woorden dat Christus zondaars ontvangt. Pas op zijn 43e ging hij voor het eerst aan het avondmaal. Prediking en boeken van onder meer Kohlbrugge, C.A. Tukker en Kersten bleven belangrijk voor zijn geestelijke leven.

Hoewel Bregman aanvankelijk predikant wilde worden, liet hij die weg los omdat hij naar eigen zeggen geen roeping had. Hij werd leraar Nederlands. Hij gaf met enthousiasme les, maar erkent dat hij soms driftig en autoritair was en meer op de leerstof dan op de leerling lette. Ook betreurt hij dat hij nooit diepere gesprekken met zijn gesloten moeder over haar geloof heeft gevoerd.

Bregman bleef de Gereformeerde Gemeenten trouw, omdat hij daar naar zijn overtuiging het duidelijkst door God is aangesproken. Tegelijk heeft hij een brede kerkelijke belangstelling. Daarom werkte hij mee aan de Herziene Statenvertaling en de Klassiek Eigentijdse Psalmberijming. Zijn deelname aan de HSV leidde binnen zijn kerkverband tot kritiek. Een predikant noemde het project zelfs een werk van de duivel, wat Bregman diep onzeker maakte. Toch kreeg hij het vertrouwen van zijn kerkenraad en heeft hij geen spijt van zijn bijdrage. Hij gebruikt zelf naast de Statenbijbel ook andere vertalingen wanneer die helpen bij moeilijke passages.

Zijn reputatie verbeterde sterk door zijn hertaling van Comries verhandeling over het zaligmakende geloof. Uitgeverij De Banier gaf hem de opdracht, hoewel Bregman vreesde dat hij binnen zijn eigen kring niet goed bekendstond. De uitgave kreeg positieve reacties, mede dankzij een inleiding van Rinus Golverdingen. Sindsdien hertaalde hij meer werken. Hij wil oude teksten soepel en eigentijds maken zonder dat ze populair of inhoudelijk onbetrouwbaar worden. Betrouwbare meelezers helpen daarbij. Het werk is eenzaam, maar Bregman ziet het als een taak die hem door God is gegeven.

Op hoge leeftijd neemt zijn belangstelling voor literatuur en poëzie af, al kan hij nog spontaan gedichten voordragen. Zijn verlangen is vooral om God beter te leren kennen en meer zekerheid in het geloof te ontvangen. Hij bidt om een nieuwe openbaring van God aan zijn ziel en houdt zich vast aan de gedachte dat gelovigen hun leven buiten zichzelf in Jezus Christus zoeken.