Neen, ziekenfondsen krijgen geen 108 euro van de overheid voor elke 100 euro die ze uitbetalen

In dit artikel:

Afgelopen maandag in het VRT-programma Terzake stelde oud-RIZIV-topambtenaar Roger Toelen dat ziekenfondsen bij elke uitkering aan langdurig zieken 8 procent zouden krijgen. Die bewering blijkt onjuist: het RIZIV stelt nu dat Toelen zich vergist heeft en dat zo’n vaste 8%-vergoeding nooit op alle uitkeringen van toepassing is geweest.

In de uitzending verdedigde CM-voorzitter Luc Van Gorp de mutualiteiten emotioneel tegen kritiek dat hun adviserende geneesheren om financiële redenen te milde oordelen zouden vellen. De concrete bewering van Toelen — dat mutualiteiten op iedere betaling een vaste administratievergoeding van 8% ontvangen — weerlegde Van Gorp meteen. Het RIZIV bevestigt dat de wettelijke 8–20% alleen relevant is bij de terugvordering van onterecht betaalde uitkeringen (gebaseerd op artikel 195 §2 van de gecoördineerde wet van 14 juli 1994). Met andere woorden: mutualiteiten kunnen een vergoeding krijgen voor het werk rond het terugvorderen van ten onrechte uitgekeerde bedragen, maar niet een gegarandeerde 8% op elke reguliere uitkering.

Toelen gaf aan dat de regelgeving sindsdien gewijzigd is en dat huidige financiering deels gebaseerd is op ledenaantallen; hij suggereerde dat dat systeem ook druk zet op artsen om minder streng te zijn uit vrees voor ledenverlies. RIZIV en Van Gorp ontkennen die slotconclusie: de financieringssystematiek bevat meerdere parameters en werkt met schalen, en CM krijgt zelfs relatief minder per lid omdat het de grootste mutualiteit is. Mutualiteiten benadrukken bovendien dat zij niet opzettelijk milder oordelen om financieel voordeel te behalen.

Kort: de uitspraak dat ziekenfondsen structureel 8% verdienen op elke uitkering aan langdurig zieken klopt niet. De discussie verschoof daardoor naar hoe de financiering van mutualiteiten wél is opgebouwd en of die prikkels invloed hebben op medische beoordelingen — een punt dat zowel oud-ambtenaar als RIZIV en CM verschillend inschatten.