Neem geen planten mee van vakantie: kleine souvenirs, grote gevolgen

In dit artikel:

12 mei 2026 — Tijdens vakantieperiodes nemen veel Nederlanders graag een plantje, stekje of wat zaden mee als souvenir. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) waarschuwt echter — in de Europese campagne #PlantHealth4Life van EFSA en de Europese Commissie — dat zo’n ogenschijnlijk onschuldige souvenir onzichtbare ziekten en plagen mee kan brengen die natuur en landbouw ernstig schaden.

Planten vormen het grootste deel van onze voedselvoorziening en spelen een cruciale rol in ecosystemen, maar ze staan onder druk door klimaatverandering, internationale handel en reizigersverkeer. Schadelijke organismen kunnen meeliften op bladeren, in grond of op zaden zonder zichtbaar te zijn. Eenmaal geïntroduceerd kunnen ze zich snel verspreiden en grote gevolgen hebben: de dennenhoutaaltje (Bursaphelenchus xylophilus) kan bossen snel aantasten en leidde in delen van Portugal, Spanje en Frankrijk tot uitgebreide kapmaatregelen. De bacterie Xylella fastidiosa heeft in Zuid-Europa geleid tot massale uitval van olijfbomen en zware economische schade. Ook sierplanten blijken een belangrijke route voor de invoer van tripsen, boorkevers en andere schadelijke organismen die landbouw en tuinbouw kunnen treffen.

De campagne geeft een eenvoudige, concrete aanbeveling: neem geen planten, stekjes of zaden mee uit het buitenland. Wie toch een plant wil meenemen, doet er verstandig aan alleen te kiezen voor aantoonbaar veilige, gecontroleerde producten uit de EU die een plantenpaspoort dragen. Volgens NVWA-experts zoals Corné van Alphen en Thorwald Geuze ligt veel plantgezondheid in de handen van reizigers; door bewust gedrag kan verdere verspreiding worden tegengegaan.

#PlantHealth4Life richt zich op het vergroten van bewustzijn en het stimuleren van concrete acties — van toeristen en hobbytuinders tot professionals — om zo de biodiversiteit, voedselveiligheid en leefomgeving in Europa te beschermen.