Nederlandse ministers spreken in Damascus over gedwongen terugkeer Syrische asielzoekers

In dit artikel:

Nederland zoekt onder de nieuwe Syrische machthebbers nadrukkelijker samenwerking over de terugkeer van Syrische asielzoekers. Vicepremier en asielminister Bart van den Brink en minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen bezochten woensdag in het geheim Damascus, waar zij spraken met president Ahmed al-Sharaa en buitenlandminister Asaad al-Shaibani. Het was het eerste officiële Nederlandse bezoek op hoog niveau sinds de val van Assad eind 2024.

In de gesprekken stonden drie zaken centraal: de wederopbouw van Syrië, de veiligheidssituatie en vooral de mogelijkheid om afgewezen Syrische asielzoekers en Syriërs met een tijdelijke verblijfsvergunning terug te sturen. Nederland wil dat alleen doen met medewerking van Damascus; concrete afspraken zijn nog niet gemaakt, maar beide landen werken verder in een gezamenlijk comité.

Volgens Van den Brink is dit een prioriteit van het kabinet-Jetten, dat al langer zoekt naar manieren om Syriërs die niet meer in Nederland mogen blijven terug te laten keren. Tijdens de burgeroorlog kwamen ongeveer 150.000 Syriërs naar Nederland. Een klein deel keert al vrijwillig terug: in 2025 ging het om circa 900 mensen. Wie een permanente verblijfsvergunning heeft, valt buiten de plannen en mag blijven.

Daarnaast vroeg de Syrische president om Nederlandse landbouwkennis. Het kabinet heeft daarop een technische missie toegezegd om te bekijken hoe Syrië kan worden geholpen, bijvoorbeeld bij landbouw en gewasverbouw. Extra geld werd in Damascus niet beloofd; eerder deze maand reserveerde het kabinet al 25 miljoen euro voor wederopbouw die vrijwillige terugkeer moet ondersteunen.

Het bezoek vond plaats onder strikte geheimhouding vanwege aanhoudend geweld in Syrië, vooral tegen minderheden zoals druzen en alevieten. De ministers spraken in Damascus ook met religieuze leiders van minderheidsgemeenschappen en benadrukten dat een stabiel Syrië volgens Nederland alleen mogelijk is als die groepen beschermd worden.