Nederlandse journalistiek onbetrouwbaar bij Gaza-berichtgeving

In dit artikel:

Een gezamenlijk onderzoek van journalisten van De Groene Amsterdammer en Trouw en de Erasmus Universiteit Rotterdam analyseerde ruim 17.000 artikelen van NOS, NRC, de Volkskrant, De Telegraaf, Nu.nl, Trouw en AD. Het onderzoek besloeg de berichtgeving sinds 7 oktober 2023, toen Hamas Israël aanviel, en concludeert dat Israëlische bronnen structureel meer ruimte kregen dan Palestijnse.

Israëlische bronnen waren goed voor 19 procent van de aangehaalde bronnen, tegenover 13 procent Palestijnse. Trouw was het enige onderzochte medium dat vaker Palestijnen dan Israëliërs citeerde. De NOS besteedde ongeveer een kwart van de berichtgeving aan het Israëlische perspectief, tegenover minder dan 15 procent aan Palestijnse bronnen. De Telegraaf sprak de minste experts en liet relatief weinig Palestijnen aan het woord; Trouw, de Volkskrant en NRC citeerden juist de meeste deskundigen.

Volgens de analyse was de berichtgeving ook taalkundig niet volledig neutraal. Bij Israëlische bronnen kwamen stellige woorden als ‘bewijst’ en ‘zeker’ ongeveer drie keer zo vaak voor als bij Palestijnse bronnen. Palestijns geweld werd vaker afgezwakt omschreven, terwijl termen als genocide lange tijd nauwelijks werden gebruikt en meestal aan anderen werden toegeschreven. Ook groeide de aandacht voor Palestijns leed in koppen niet mee met het oplopende dodental.

De onderzoekers signaleren daarnaast verschillen binnen redacties: oudere witte mannen zouden vaker een pro-Israëlische koers steunen, terwijl jongeren, vrouwen en journalisten met een migratieachtergrond daar kritischer op zijn, maar minder invloed hebben op besluiten. Het CIDI zou volgens verslaggevers bovendien actief reageren op berichtgeving. Minstens twaalf journalisten vertrokken bij hun medium omdat zij de berichtgeving onvoldoende kritisch vonden over Israël. Onder hen was NOS-verslaggever Eduard Cousin, die in zijn afscheidsmail waarschuwde dat de omroep moest nadenken over verslaggeving over misdaden van deze omvang.