Nederlandse journalist die speelzand liet testen op asbest: "Bij ons reageert overheid iets terughoudender"

In dit artikel:

Journalist Richard Clevers (AD) onderzocht of speelzand in Nederland asbest kan bevatten, nadat in november vorig jaar in Australië en Nieuw-Zeeland meerdere zandproducten waren teruggeroepen. De onderzoeksredactie kocht twaalf soorten speelzand en liet die in een laboratorium analyseren; in zes producten werd inderdaad asbest aangetroffen. De aangetoonde producten kwamen uit winkels en webshops als Top1Toys, Bol.com, Amazon, AliExpress en groothandel Koppen Speelgoed, en betrof los zand (geen kinetisch of plakkerig zand) gebruikt voor zandtafels en zandkunst.

Volgens experts is de vervuiling plausibel omdat veel zand uit Chinese groeves komt waar van nature asbest kan voorkomen; bij winning kan het zand dan onopgemerkt verontreinigd raken. In drie gevallen betrof het relatief hoge concentraties (ongeveer 2–5%) en waren vezels niet gebonden, in drie andere gevallen lagen de waarden tussen circa 0,1 en 2%.

De reactie van overheidsinstanties verschilt: België nam uit voorzorg strengere maatregelen en haalde producten uit de rekken, terwijl Nederlandse toezichthouders terughoudender zijn en eerst eigen onderzoeken willen afronden voordat zij optreden. Wel geven organisaties zoals de kinderopvang en het Expertisecentrum Asbest & Vezels voorlopig het advies om het betrofene zand niet te gebruiken.

Hoe groot het gezondheidsrisico precies is, blijft onzeker: incidenteel spelen geeft waarschijnlijk weinig risico, maar bij herhaalde blootstelling is het van belang te weten hoeveel vezels vrijkomen — daarover loopt nog nader onderzoek. Asbestvezels kunnen bij langdurige inademing ernstige longziekten veroorzaken, waardoor voorzichtigheid wordt geadviseerd.