Nederlandse jongeren ondanks zorgen over veiligheid toch geplaatst in Spaans tehuis

In dit artikel:

Nederlandse instanties hebben de afgelopen jaren meerdere jongeren weggehaald uit Huize Soria, een Nederlands gezinshuis voor minderjarigen met gedragsproblemen in de Spaanse regio Valencia. Aanleiding waren zorgen over hun veiligheid en de kwaliteit van de begeleiding. Sommige jongeren verbleven er vrijwillig, anderen waren er geplaatst in het kader van jeugdbescherming.

Betrokken jongeren en ouders melden volgens onderzoek van Nieuwsuur dat zij nauwelijks vertrouwelijk contact konden hebben met familie of hun jeugdbeschermer. Ook spreken zij over de dreiging van een beveiligingshond, gebrekkig onderwijs, weinig psychologische behandeling en werkzaamheden zoals onkruid verwijderen en paarden verzorgen die als dagbesteding golden. Een onderzoek dat volgde op klachten van vijf jongeren bij de kinderombudsman concludeerde in 2021 dat binnen Huize Soria sprake was van een repressieve cultuur. Er zouden onder meer straffen zijn opgelegd zoals minder eten en langdurig op een paal zitten, naast fysiek ingrijpen en overmeestering. De maatregelen waren onvoldoende onderbouwd en niet individueel afgestemd.

Na het onderzoek stopten betrokken Nederlandse zorgorganisaties de samenwerking en werden jongeren teruggehaald. De signalen en conclusies werden gedeeld met alle jeugdbeschermingsorganisaties, maar SAVE Jeugdbescherming bleef jongeren uit Flevoland en Utrecht bij Huize Soria plaatsen. Volgens bestuurder Anja Jonker kreeg SAVE via cliënten geen aanwijzingen dat de locatie onveilig was. Nadat ook deze jongeren begin dit jaar klachten indienden, besloot SAVE geen nieuwe plaatsingen meer te doen en een extern onderzoek naar het eigen handelen te starten.

De Nederlandse Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) was al jaren op de hoogte, maar waarschuwde de Spaanse inspectie niet. De IGJ mag in Spanje geen toezicht houden, maar had meldingen wel kunnen doorgeven. Het laatste contact met de Spaanse autoriteiten over Huize Soria dateert uit 2016. Daarnaast onderzoekt vertrouwensorganisatie Jeugdstem meldingen over ongeoorloofd cameratoezicht en het meelezen van post. Er verblijven nog zeven Nederlandse minderjarigen in het gezinshuis.

Huize Soria zegt zich niet te herkennen in de beschuldigingen en stelt altijd in het belang van jongeren en ouders te hebben gehandeld. Sinds 2022 is vooraf toestemming van het ontvangende EU-land verplicht voor plaatsingen in het buitenland. SAVE plaatste desondanks na een rechterlijke berisping in 2024 opnieuw jongeren zonder Spaanse toestemming. Dat kan leiden tot verlies van certificering en tuchtrechtelijke vervolging van medewerkers.